مقدمه: کلینیک های مجازی امروزه نقش مهمی در بهبود دسترسی گیرندگان خدمات در حوزه سلامت در دنیا ایجاد کردند. با وجود این، چالش‌ها، موانع و تسهیل‌کننده های متعددی بر موفقیت این کلینیک ها تاثیرگذار هستند. بنابراین، هدف این مطالعه شناسایی موانع و عوامل تسهیل کننده پیش روی کلینیک های مجازی در بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران بود.
مواد و روش کار: این مطالعه کیفی و از نوع پدیدار شناسی توصیفی بود که با استفاده از مصاحبه نیمه ساختارمند با ۴۰ نفر از کادر پزشکی و مدیران دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شد. داده های حاصل از مصاحبه با رویکرد استقرائی و قیاسی تحلیل و گزارش شد.
یافته ها: موانع در سه حوزه نیروی انسانی، ساختار و کیفیت خدمات مجازی شناسایی و دسته بندی شدند. محدودیت های نرم افزاری و امنیتی، ایمنی خدمات و یکپارچگی و ارتباطات از جمله مهمترین موارد بودند. به همین صورت، تسهیلگرهای کلینیک های مجازی در پنج حوزه نیروی انسانی، قابلیت های سخت افزاری/نرم افزاری، کیفیت، کارایی و دسترسی طبقه بندی شدند. مضامینی مثل قابلیت ها و توانمندی نیروی انسانی، نظام پرداخت، برندینگ دانشگاه، بهبود در تعامل، پیگیری، کاهش هزینه ها و بهبود وضعیت مالی مورد اشاره قرار گرفت.
نتیجه گیری: در این مطالعه، موانع اصلی و تسهیل‌کننده‌های اجرای کلینیک‌های مجازی در بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران شناسایی شد. موفقیت کلینیک‌های مجازی علاوه بر زیرساخت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری، به عوامل انسانی، کیفیت خدمات، دسترسی و کارایی نیز وابسته است. بر اساس نتایج، توسعه نیروی انسانی متخصص، ایجاد ساختار منسجم و تمرکز بر کیفیت خدمات از الزامات اصلی برای گسترش کلینیک‌های مجازی به‌شمار می‌رود. همچنین، پیشنهاد می‌شود مطالعات بیشتری در سایر مراکز درمانی جهت تأیید و تعمیم نتایج انجام گیرد.