Mendeley  

Zotero  

rayanpour R, asadpour A. Investigating the factors associated with elder abuse in Iranian families: A systematic review and meta-analysis. Payesh 2026; 25 (4) :509-526
URL: http://payeshjournal.ir/article-1-2804-fa.html

مقدمه: سوءرفتار نسبت به سالمندان درمحیط خانواده یکی از انواع خشونت خانگی به شمار می‌آید. اغلب مطالعات مروری، شیوع سالمند آزاری در شکل‌های مختلف آن را گزارش داده و کمتر به عوامل تاثیرگذار بر سوءرفتار خانگی نسبت به سالمندان، پرداخته‌اند. هدف از پژوهش حاضر مرور نظام‌مند پژوهش‌های مرتبط و انجام فراتحلیلی از مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار بر آزار سالمندان در بستر خانواده‌های ایرانی بود.
مواد و روش کار: پایگا‌های اطلاعاتی ملی و بین المللی شامل magiran، sid، sivilica، IranMedex، Irandoc، Web of Science،google scholar، Scopus، PubMed، Embase، Science Direct، Springer و Emerald در بازه زمانی ۱۴۰۳-۱۳۷۰ جستجو شده و در نهایت ۱۵ سند علمی که کیفیت آنها بر اساس چک لیست استروب تایید گردید. با استفاده از نرم افزار جامع فراتحلیل مورد تحلیل قرار گرفتند.
یافته ها: تحلیل نتایج حاصل از ترکیب شدت اثر، نشان داد که متغیرهای جنسیت و وضعیت اقتصادی سالمندان به ترتیب با اندازۀ اثرات ترکیبی معادل ۰/۹۶۴ و ۰/۸۸۴ در سطح زیاد بر میزان آزاردیدگی آنان اثر داشته­اند. هم­چنین متغیرهای وضعیت تأهل و بار مراقبتی در حد متوسط و سایر متغیرهایی چون وضعیت سلامتی، تحصیلات و در نهایت سن سالمندان در حد پایین بر متغیر وابسته که همان آزار سالمندان در بستر خانواده است، اثر گذار بوده‌اند. 
نتیجه گیری: با روند سالمندی جمعیت ایران، نیاز ویژه‌ای به وضع قوانین بازدارنده‌ی آزار سالمندان، به ویژه زنان و سالمندان متاهل در بستر خانواده وجود دارد. همچنین دستورالعمل‌های حمایتی از حقوق سالمندان و حفاظت از مالکیت آنان بر اموال و دارایی‌های شخصی در کنار تخصیص حمایت‌های مادی و غیرمادی از مراقبت کنندگان خانگی باید در دستور کار قرارگیرد. این اقدامات می‌توانند در کاهش بار مراقبتی مراقبت‌کنندگان، جلوگیری از ارتکاب به سوء رفتار نسبت به سالمندان و تداوم امر مراقبت و تکریم سالمندان در بستر خانواده نقش مهمی را ایفا کنند.