fa بررسی عوامل اثرگذار بر آزار سالمندان در خانواده‌های ایرانی: یک مرور نظام‌مند و فراتحلیل مولفه های اجتماعی سلامت Social Determinants of Health مروری Systematic Reviw <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> سوءرفتار نسبت به سالمندان درمحیط خانواده یکی از انواع خشونت خانگی به شمار می‌آید. اغلب مطالعات مروری، شیوع سالمند آزاری در شکل‌های مختلف آن را گزارش داده و کمتر به عوامل تاثیرگذار بر سوءرفتار خانگی نسبت به سالمندان، پرداخته‌اند. هدف از پژوهش حاضر مرور نظام‌مند پژوهش‌های مرتبط و انجام فراتحلیلی از مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار بر آزار سالمندان در بستر خانواده‌های ایرانی بود.<br> <strong>مواد و روش کار: </strong>پایگا‌های اطلاعاتی ملی و بین المللی شامل magiran، sid، sivilica، IranMedex، Irandoc، Web of Science،google scholar، Scopus، PubMed، Embase، Science Direct، Springer و Emerald در بازه زمانی ۱۴۰۳-۱۳۷۰ جستجو شده و در نهایت ۱۵ سند علمی که کیفیت آنها بر اساس چک لیست استروب تایید گردید. با استفاده از نرم افزار جامع فراتحلیل مورد تحلیل قرار گرفتند.<br> <strong>یافته ها: </strong>تحلیل نتایج حاصل از ترکیب شدت اثر، نشان داد که متغیرهای جنسیت و وضعیت اقتصادی سالمندان به ترتیب با اندازۀ اثرات ترکیبی معادل ۰/۹۶۴ و ۰/۸۸۴ در سطح زیاد بر میزان آزاردیدگی آنان اثر داشته&shy;اند. هم&shy;چنین متغیرهای وضعیت تأهل و بار مراقبتی در حد متوسط و سایر متغیرهایی چون وضعیت سلامتی، تحصیلات و در نهایت سن سالمندان در حد پایین بر متغیر وابسته که همان آزار سالمندان در بستر خانواده است، اثر گذار بوده‌اند.&nbsp;<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> با روند سالمندی جمعیت ایران، نیاز ویژه‌ای به وضع قوانین بازدارنده‌ی آزار سالمندان، به ویژه زنان و سالمندان متاهل در بستر خانواده وجود دارد. همچنین دستورالعمل‌های حمایتی از حقوق سالمندان و حفاظت از مالکیت آنان بر اموال و دارایی‌های شخصی در کنار تخصیص حمایت‌های مادی و غیرمادی از مراقبت کنندگان خانگی باید در دستور کار قرارگیرد. این اقدامات می‌توانند در کاهش بار مراقبتی مراقبت‌کنندگان، جلوگیری از ارتکاب به سوء رفتار نسبت به سالمندان و تداوم امر مراقبت و تکریم سالمندان در بستر خانواده نقش مهمی را ایفا کنند. <span style="font-family:"Calibri","sans-serif""></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Objective(s):</strong> Elder abuse within the family setting is considered a type of domestic violence. The majority of review studies have reported the prevalence of different types of elder abuse, and few studies have investigated the factors influencing domestic elder abuse. This study aimed to systematically review the related literature and conduct a meta-analysis of the most important factors associated with elder abuse in Iranian families.&nbsp;<br> <strong>Method:</strong> The national and international databases, including Magiran, Noormags, SID, IranMedex, Civilica, Iran treasure of scientific and technical information (Ganj(, Google Scholar, Web of Science, Scopus, PubMed, Embase, Science Direct, Springer, and Emerald were searched from 1991 to 2024. Finally, 15 documents were approved in terms of the Strobe checklist. The selected documents were analyzed by comprehensive meta-analysis (CMA) software.<br> <strong>Results:</strong> The results of the analysis of the effect intensity suggest that gender and economic status are highly effective in elder abuse with the respective combined effects of 0.964 and 0.884. Furthermore, marital status (0.433) and burden of care (0.317) reported moderate effects on elder abuse. Meanwhile, health status (0.248), education (-0.294), and age (0.242) were the factors with mild effects on the dependent variable of the study, i.e., elder abuse.<br> <strong>Conclusion:</strong> With the population aging in Iran, it is necessary to consider preventive rules for restricting elder abuse, especially among the female and married elderly in families. Moreover, there should be some guidelines for the protection of the elderly rights and their ownership of personal assets and properties besides providing monetary and non-monetary support for the family caregivers. The suggested actions and measures can decrease the burden of care on care providers, prevent elder abuse, and contribute to the continuation of elderly care and reverence.</div> سوء رفتار نسبت به سالمندان, خشونت خانگی, مراقبت‌کنندگان خانوادگی, عوامل خطرآفرین, سالمند Elder mistreatment, Domestic violence, Family caregiver, Risk factors, Elderly 0 0 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-2345-1&slc_lang=fa&sid=1 razieh rayanpour راضیه رایان پور r.rayanpour@umz.ac.ir 100319475328460039340 100319475328460039340 No Department of Social Sciences, Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Mazandaran, Babolsar, Iran گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران ahdieh asadpour عهدیه اسدپور ahdiehasadpour@cfu.ac.ir 100319475328460039341 100319475328460039341 Yes Department of social science education, Farhangian University, Tehran, Iran گروه آموزش علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران