fa طراحی و روان سنجی ابزار سنجش سواد سلامت جمعیت شهری ایران (18 تا 65 سال) توصیفی Descriptive سواد سلامت، ظرفیتی فردی و اجتماعی برای دسترسی، فهم، ارزیابی اطلاعات و خدمات سلامت و بهره‌مندی بهینه از آن برای ارتقای سلامت است. به رغم وجود ابزار و مقیاس‌های متعدد برای سنجش سواد سلامت و انجام بررسی‌های ذی ربط در این زمینه، هنوز مقیاس قابل تعمیمی برای استفاده جوامع گوناگون ارائه نگردیده و در کشور ما نیز به رغم انجام معدود مطالعات مرتبط، ابزار مناسبی برای این منظور تدوین نگردیده است. این مطالعه تلاشی بود برای طراحی و روان سنجی ابزاری جهت سنجش سلامت جمعیت عمومی 18 تا 65 سال ایرانی ساکن شهرها که متناسب با خصوصیات فرهنگی ـ اجتماعی ایران تدوین شده تا در سایر مطالعات مورد استفاده قرار گیرد. در این پژوهش، پس از بررسی اسناد مختلف علمی در خصوص سواد سلامت، تعاریف مربوط برای تدوین چارچوب مفهومی ابزار مشخص شد و با توجه به اولویت‌های حوزه سلامت در کشور و نیز برخی اطلاعات مهم عمومی مربوط به سلامت، بانک سوالات فراهم شد. سپس در موضوعات فوق الذکر گویه های متعدد مبتنی بر مفاهیم دریافتی در ابعاد سواد سلامت شامل دسترسی، مهارت خواندن، فهم، ارزیابی و تصمیم گیری و به کارگیری اطلاعات سلامت با استفاده از ابزارهای موجود و نیز نشست با متخصصان طراحی شد (66 گویه). روایی محتوایی کیفی ابزار توسط 15 نفر از متخصصان رشته های گوناگون سلامت مورد بررسی قرار گرفت و اصلاحات توصیه شده لازم اعمال شد. این ابزار با 47 سوال نهایی شده و پس از جمع آوری اطلاعات، از 336 نفر که به صورت تصادفی از مناطق 22 گانه شهر تهران انتخاب شده بودند، روایی سازه (با استفاده از روش تحلیل عاملی اکتشافی) و پایایی ( با محاسبه ضریب همبستگی درونی) آن ارزیابی شد. نتایج نهایی تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که پرسشنامه‌ مذکور با 33 گویه‌ در 5 حیطه از روایی سازه مطلوب برخوردار است، که مجموعا 53/2% از تغییرات مشاهده شده را توضیح می دادند. میزان آلفای کرونباخ گویه‌ها در سازه‌های ذی ربط نیز قابل قبول بوده (0/72 تا 0/89) و از این حیث پایایی پرسشنامه نیز تأیید شد. یافته های این مطالعه قابلیت ابزار یاد شده برای سنجش سواد سلامت جمعیت شهری ایران را نشان داد.<br> &nbsp; Objective (s): Health literacy has been defined as &lsquo;the degree to which individuals have the capacity to obtain, process and understand basic health information and services needed to make basic health decisions&rsquo;. This study aimed to develop and psychometrically evaluate a measure for health literacy in Iranian adults.<br> Methods: A review of literature on all measures of health literacy was conducted in order to generate an item pool. Then, based on a definition of health literacy and the most important public health issues in Iran, a framework was identified in order to develop the initial questionnaire. The initial questionnaire contained 66 items. Accordingly 15 specialists from different disciplines were approached to carry out content validity. Consequently 19 items were removed and a provisional version of the questionnaire with 47 items was provided. Finally, a random sample of adults living in Tehran completed the questionnaire. Psychometric properties of the instrument were assessed performing exploratory factor analysis and internal consistency.<br> Results: In all 336 adults aged 18 to 65 years old completed the questionnaire. When performed the exploratory factor analysis, 33 items were loaded indicating a 5-factor solution for the questionnaire namely: access (6 items), reading (4 items), understanding (7 items), appraisal (4 items), and decision (12 items) that jointly explained %53.2 of variance observed. Additional analysis for internal consistency showed satisfactory results with Cronbach&rsquo;s alpha coefficients ranging from 0.72 to 0.89.<br> Conclusion: The findings suggest that the Health Literacy for Iranian Adults (HELIA) is a reliable and valid instrument for measuring health literacy in Iran. سواد سلامت, بزرگسالان, ایران, جمعیت شهری Health Literacy, Adults, Iran 589 599 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-10-259&slc_lang=fa&sid=1 Ali Montazeri علی منتظری 100319475328460012659 100319475328460012659 Yes Mental Health Research Group, Health Metrics Research Centre, Iranian Institute for Health Sciences Research, ACECR, Tehran, Iran Mahmoud Tavousi محمود طاووسی 100319475328460012660 100319475328460012660 No Health Education and Promotion Research Group, Health Metrics Research Centre, Iranian Institute for Health Sciences Research, ACECR, Tehran, Iran Fateme Rakhshani فاطمه رخشانی 100319475328460012661 100319475328460012661 No Research Center of Injury Prevetion and Security Promotion, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran Seyed Ali Azin سید علی آذین 100319475328460012662 100319475328460012662 No Health Education and Promotion Research Group, Health Metrics Research Centre, Iranian Institute for Health Sciences Research, ACECR, Tehran, Iran Katayoun Jahangiri کتایون جهانگیری 100319475328460012663 100319475328460012663 No Family Health Group, Health Metrics Research Centre, Iranian Institute for Health Sciences Research, ACECR, Tehran, Iran Mahdi Ebadi مهدی عبادی 100319475328460012664 100319475328460012664 No Health Education and Promotion Research Group, Health Metrics Research Centre, Iranian Institute for Health Sciences Research, ACECR, Tehran, Iran Shohreh Naderimagham شهره نادری مقام 100319475328460012665 100319475328460012665 No Non-communicable Diseases Research Center, Endocrinology & Metabolism Population Sciences Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran Atoosa Solimanian آتوسا سلیمانیان 100319475328460012666 100319475328460012666 No Health Education Office, Health Departments, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran Fateme Sarbandi فاطمه سربندی 100319475328460012667 100319475328460012667 No Health Education Office, Health Departments, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran Amir Motamedi امیر معتمدی 100319475328460012668 100319475328460012668 No Health Education and Promotion Research Group, Health Metrics Research Centre, Iranian Institute for Health Sciences Research, ACECR, Tehran, Iran Mohammad Mahdi Naghibi Sistani محمد مهدی نقیبی سیستانی 100319475328460012669 100319475328460012669 No Department of Community Oral Health, School of Dentistry, Babol University of Medical Sciences, Iran