fa آندومتریوز و سلامت جنسی: یک مرور نظام مند توصیفی Descriptive اندومتريوز يکي از شايعترين بيماري‌هاي زنان در سنين باروري است که آثار منفي بسياري بر سلامت روان، سلامت جسم و کارآيي شغلي و اجتماعي بيماران دارد. تأثير بيماري آندومتريوز بر سلامت جنسي زنان کمتر مورد توجه بوده و مطالعات بيشتر بر تأثير درمان‌هاي مختلف بر دو شکايت شايع اين بيماران يعني نشانگان درد و ناباروري و به طور خاص، بر يکي از جنبه‌هاي اختلال عملکرد جنسي يعني ديسپارونيا متمرکز بوده است. هدف اين مطالعه ارزيابي جامع مطالعات موجود در زمينه بررسي تأثير بيماري و درمان‌هاي آن بر سلامت جنسي مبتلايان و ارائه‌ي نمايي كلي از موضوع است تا توجه محققان و ارائه دهندگان خدمات بهداشتي را بر جنبه‌هاي مشکل آفرين و کمتر ديده شده بيماري آندومتريوز يعني سلامت جنسي اين بيماران جلب نمايد. در يک مرور نظام مند با استفاده از اصول پريزما مقالات کامل منتشر شده در سالهاي 1975-2013 در زمينه آندومتريوز و درمانهاي آن استخراج شده و پس از ارزيابي معيارهاي ورود و خرو ج و در مرحله بعد بررسي از نظر معيارهاي شايستگي 37 مقاله ( 32 مقاله کمي و 5 مقاله کيفي) انتخاب و مرور شدند. نتايج نشان داد که در اکثر موارد ديسپاروني به عنوان يکي از نشانگان درد و نه به عنوان يک شکايت جنسي گزارش شده است و سلامت جنسي بيماران تنها در سالهاي اخير مورد توجه محققان و ارائه دهندگان خدمت قرار گرفته است. درد، تواتر رابطه جنسي، عملکرد جنسي، ارگاسم، رضايت جنسي و رضايت شريک جنسي بيشترين موارد اشاره شده در مقالات بودند. زندگي جنسي و اهميت آن در حفظ رابطه زناشويي و کيفيت زندگي بيماران در کنار متغيرهاي زيست شناختي و باليني بايد مورد توجه محققان و پزشکان قرار گيرد. <br></span> of patients has received less attention and most studies focused primarily on infertility, pain, and dyspareunia as main complaints of patients. The aim of this paper was to review the existing body of information on the impact of endometriosis and its medical and surgical treatments on sexual health of patients, providing new insight into the issue, and call attention to this overlooked aspects of women’s life.<br>Methods: Using the PRISMA guideline, papers published between 1975 and 2013 on the topic of endometriosis, and its treatments retrieved and with a critical narrative synthesis the effect of disease or its treatments on sexual health of patients were reviewed. <br>Results: In total, 37 papers were found relevant. Of these 32 papers used quantitative methods and 5were qualitative studies. The results showed that dyspareunia was the most common symptom as part of a pain syndrome and not a sexual problem. Sexual well being of patients has been included in the treatment outcomes only in recent years. Pain, frequency of sexual intercourse, sexual function, and satisfaction, and orgasm were the most accounted outcomes.<br>Conclusion: Endometriosis strongly affects sexual and marital relationships and quality of life in women. Therefore, these aspects of patients’ life as well as biological and clinical indicators should be integrated into the health care and the future research. <br> آندومتریوز, سلامت جنسی, مرور نظام مند, دیسپارونی, ارگاسم, رضایت جنسی endometriosis, sexual health, systematic review, dyspareunia, orgasm, sexual satisfaction 25 40 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-10-234&slc_lang=fa&sid=1 Azita Goshtasebi آزیتا گشتاسبی 10031947532846001011 10031947532846001011 No Family Health Research Group, Health Metrics Research Center, Iranian Institute for Health Sciences Research, ACECR, Tehran, Iran Mitra zandi میترا زندی 10031947532846001012 10031947532846001012 No Department of Medical Surgical Nursing, Nursing &Midwifery School, Shahid Beheshti Medical University, Tehran, Iran Jila Sadighi ژیلا صدیقی 10031947532846001013 10031947532846001013 No Family Health Research Group, Health Metrics Research Center, Iranian Institute for Health Sciences Research, ACECR, Tehran, Iran Katayoun Jahangiri کتایون جهانگیری 10031947532846001014 10031947532846001014 No amily Health Research Group, Health Metrics Research Center, Iranian Institute for Health Sciences Research, ACECR, Tehran, Iran