fa بررسی نقاط قوت و ضعف ابزارهای ارزشیابی برنامه سلامت مادران در عرصه مراقبت‌های بهداشتی اولیه ایران توصیفی Descriptive <b>مقدمه: </b>برنامه سلامت مادران به‌ دلیل تاثیر قابل‌توجه در سلامت جامعه از برنامه‌های اصلی در عرصه مراقبتهای بهداشتی اولیه در جهان می‌باشد. بر این اساس، مطالعه حاضر با هدف بررسی نقاط قوت و ضعف ابزارهای ارزشیابی برنامه سلامت مادران به مورد اجرا درآمد.<br> <b>مواد و روش کار: </b>این مطالعه از نوع تطبیقی است که داده‌های آن به روش مرور اسناد به دست آمد و از طریق ماتریس مقایسه مورد تحلیل قرار گرفت. در آغاز، تعداد 9 ابزار ارزشیابی و یک سامانه مراقبتی از طریق بررسی مستندات مرتبط با ارزشیابی برنامه سلامت مادران شناسایی گردید و سپس از نظر توجه به ابعاد اصلی الگوی جامع ارزشیابی (سیپ) و وجود سنجه های ارزیابی مرتبط با آنها مورد مقایسه قرار گرفتند. در پایان، نقاط قوت و ضعف این ابزارها شناسایی و مورد بحث و بررسی قرار گرفت.<br> <b>یافته ها: </b>نتایج مطالعه حاکی‌ است که ابزارهای مورد بررسی دارای کاستی‌های قابل‌توجهی هستند که از اهم موارد می‌توان به بی‌توجهی به نیمی از ابعاد اصلی الگوهای رایج ارزشیابی برنامه‌های بهداشتی و نیز عدم ارائه سنجه‌های ارزیابی جهت سنجش غالب مولفه‌های مهم مراقبتی اشاره نمود. کلی‌گویی، اشاره ناقص به ابعاد ارزشیابی، عدم ارائه سنجه‌های مناسب و دسته‌بندی شده و عینی‌نبودن سنجه‌ها از دیگر نقاط ضعف عمده این ابزارها است.<br> <b>بحث و نتیجه گیری: </b>مطالعه حاضر نشان داد که ابزارهای کنونی مورد بررسی به سبب دارا بودن ضعف‌های اساسی نخواهند توانست منجر به ارتقای کیفیت مراقبت‌ها و متعاقباً ارتقای دستاوردهای آنها گردند. نتایج مطالعه حاضر می‌تواند از طریق کمک در ارائه یک الگوی جامع و کارآمد ارزشیابی، در مرتفع‌نمودن کاستی‌های شناسایی‌شده موثر باشد.<br> &nbsp; <b>Objective (s):</b> The maternal health program is one of the main primary health care domains worldwide due to its momentous impact on community health. Considering the importance of this program&rsquo;s quality and the role of evaluation systems in its promoting, this study was done to investigate the strengths and weaknesses of maternal health programs evaluation tools in Iran.<br> <b>Methods:</b> This was a comparative study. The data was obtained by reviewing documents and was analyzed through the comparison matrix. Firstly, the number of nine evaluation checklist and one clinical information system were identified. Then the identified tools were compared regarding to the comprehensive evaluation model (CIPP) and their evaluation measures. Finally, the strengths and weaknesses of identified tools were recognized and discussed.<br> <b>Results:</b> The study results indicated that the evaluation tools have notable shortcomings. The main shortcomings are disregarding 50% of the main dimensions of the health program evaluation models and the lack of proper measures to assess the main components of care. Subjectivity and non-exclusiveness of evaluation measures with improper categorizing of measures were the other weaknesses of these tools.&nbsp; &nbsp;<br> <b>Conclusion:</b> The findings showed that the current tools for evaluation of maternal health program in Iran could not improve either the quality or outcomes. برنامه سلامت مادران, ارزشیابی, ابزار Maternity Health Program, Evaluation, Tools 521 530 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-10-4&slc_lang=fa&sid=1 Rozita Firooznia رزیتا فیروزنیا 10031947532846004982 10031947532846004982 No Islamic Azad University, Semnan Branch, Semnan, Iran دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سمنان، سمنان، ایران Hossein Dargahi حسین درگاهی 10031947532846004983 10031947532846004983 Yes School of Public Health, Health Information Management Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات مدیریت اطلاعات سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Zeinab Khaledian زینب خالدیان 10031947532846004984 10031947532846004984 No Islamic Azad University, Semnan Branch, Semnan,Iran دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سمنان، سمنان، ایران Tohid Jafari-Koshki توحید جعفری کوشکی 10031947532846004985 10031947532846004985 No Road Traffic Injury Research Center, Department of Statistics and Epidemiology, Faculty of Health, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران