fa بررسی مقایسه ای تأثیر ماساژ و بالا نگه داشتن پاها بر میزان ادم فیزیولوژیک بارداری توصیفی Descriptive این پژوهش از نوع مطالعات کارآزمایی بالینی غیر تصادفی بود که در آن، 180 زن باردار سالم در سه گروه ماساژ، بالا نگه داشتن پاها و کنترل قرار گرفتند. در هر گروه، محیط دور مچ، پاشنه و مفصل میان انگشتان و استخوان های متاتارس پاها، توسط متر نواری، اندازه گیری شد. در گروه ماساژ، پاها 20 دقیقه ماساژ داده شد، در گروه بالا نگه داشتن پاها، به مدت 20 دقیقه، پاها بالا نگه داشته شدند. مطالعه در طی 5 روز، انجام شد. در روز پنجم محیط های مذکور در هر یک از سه گروه، میزان ادم اندازه گیری شد. داده ها با استفاده از نرم افزار آماریSPSS ، نسخه 16، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. پیش از انجام مداخله، همگی گروه ها از نظر متغیرهای مورد مطالعه، همگن بوده اند. پس از انجام مداخله، آزمون تحلیل واریانس، اختلاف آماری معناداری را بین گروه ها از نظر میانگین میزان تغییرات اندازه محیط های مذکور نشان داد که آزمون توکی نشان دهنده تأثیر بیشتر ماساژ در مقایسه با بالا نگه داشتن پاها بر کاهش اندازه محیط های پا بود. نتایج این مطالعه نشان داد ماساژ درمانی در مقایسه با بالا نگه داشتن پاها تأثیر بیشتری در کاهش ادم فیزیولوژیک بارداری دارد. <strong>Objective (s):</strong> Physiological edema of pregnancy is a common finding in pregnancy and there are several interventions to control it. As such the feet elevation is one of the most common approaches. However, this approach may cause some limitations. Thus, the use of massage as a new therapy is increasing. The present study was performed to compare the effectiveness of massage and feet elevation on physiological edema of pregnancy.<br> <strong>Methods:</strong> In this study, 180 healthy pregnant women non-randomly assigned to 3 groups: massage group, feet elevation group and control group. Massage group received 20 minutes feet massage and the feet elevation group received feet elevation for 20 minutes. The study was performed during 5 days. Edema was measured before and after interventions and was compared among three groups.<br> <strong>Results:</strong> There were significant differences among three groups in terms of the mean rate of change of the circumferences.<br> However, this change was greater for the massage group.<br> <strong>Conclusion:</strong> The results indicated that compared with feet elevation, massage has greater impact on pregnancy edema. ادم فیزیولوژیک بارداری, بالا نگه داشتن پا, طب مکمل, ماساژ پا Foot massage, Elevation, Physiological edema of pregnancy, Complementary medicine 703 710 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-10-190&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Rahimikian فاطمه رحیمی کیان 10031947532846008453 10031947532846008453 No Nursing and Midwifery Care Research Center of Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات مراقبت های پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mahdieh Kiani مهدیه کیانی 10031947532846008454 10031947532846008454 Yes School of Nursing and midwifery, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Azadeh Shadmehr آزاده شادمهر 10031947532846008455 10031947532846008455 No School of Rehabilitation, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mohadeseh Kiani محدثه کیانی 10031947532846008456 10031947532846008456 No Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران Maryam Kiani مریم کیانی 10031947532846008457 10031947532846008457 No Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Zeynab Niazi زینب نیازی 10031947532846008458 10031947532846008458 No Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران