fa مروری بر دستاوردها و چالش های طرح تحول نظام سلامت ایران توصیفی Descriptive <b>مقدمه: </b>نظامهای سلامت پیوسته تلاش میکنند تا با لحاظ منابع محدود، شاخصهای دسترسی و عدالت، کیفیت و کارایی را بهبود دهند. طرح تحول نظام سلامت ایران با همین رویکرد در1393 آغاز شد. این مطالعه به دنبال آن بود که باگذشت چهار سال از اجرای طرح، بازبینی جامعی بر دستاوردها و پیامدهای آن ارائه نماید.<br> <b>مواد و روش کار:</b> برای ارزیابی طرح، نخست باخبرگان حوزه سلامت مصاحبه صورت گرفته و خروجیها با روش &quot;تحلیل مضمون&quot; بررسی گردیدند. سپس گزارشهای مستند سازمانهای رسمی &quot;تحلیل محتوا&quot; شده و در نهایت مجموع نتایج با&quot;سه‌سویه سازی&quot; تجمیع و تحلیل شدند.<br> <b>یافته ها: </b>آثار مثبت طرح، درقالب کاهش پرداختهای مردمی در بخش بستری دولتی، کاهش تعداد افراد فاقد بیمه، حفاظت از بیماران آسیب پذیر، توسعه زایمان طبیعی، ارتقای داراییهای مشهود حوزه سلامت و بهبود دسترسی به خدمات تخصصی؛ و آثار منفی طرح درقالب افزایش تقاضای القایی، افزایش کل هزینه های درمانی، افزایش بار مراجعات مراکز دولتی، افزایش سهم هزینه های سلامت از سبد هزینه خانوار، افزایش نارضایتی کادرهای درمانی به دنبال بی عدالتی در پرداختها و افزایش اختلالات در زنجیره تامین دارو تحلیل شدند. به علاوه عدم انجام مطالعات امکان سنجی، عدم وجود منابع پایدار برای ادامه طرح، مغایرت با سیاستهای بالادستی، تضادمنافع در سیاستگذاری، اولویت درمان بر پیشگیری، مدیریت ناکارآمد منابع انسانی و پایین بودن اثربخشی سیاستها بعنوان چالشهای اصلی طرح شناسایی شدند.<br> <b>بحث و نتیجه گیری: </b>به رغم دستاوردهای طرح، عدم یکپارچگی و عدم برخورداری از منطق صحیح اقتصادی مانع تحقق اهداف نهایی طرح شده و باگذشت زمان برخی از آثار مثبت آن که باصرف منابع زیادی به دست آمده بودند، روند معکوس به خود گرفته که نیاز به بازبینی دارند.<br> &nbsp; <b>objective (s): </b>Healthcare systems always are trying to improve accessibility, equity, service quality, and efficiency indicators within their limited resources. This study was aimed to provide a comprehensive overview of four-years achievements and challenges of Iran&rsquo;s Health Transformation Plan (HTP), which began in 2014.<br> <b>Methods: </b>&quot;Thematic analysis&quot; following interviews with health experts was carried out to identify positive and negative consequences. Subsequently, &quot;Content analysis&quot; was applied on published official reports. Finally, results were aggregated and analyzed through &quot;Triangulation&quot; method.<br> <b>Results:</b> Positive outcomes of Iran&rsquo;s HTP, identified in this study, included reducing inpatients&rsquo; out-of-pocket expenditures in public sector, protecting vulnerable patients, promoting natural childbirth delivery, improving public health sector&rsquo;s tangible assets, and improving access to specialized services in remote areas. In contrast, negative consequences of this plan were increasing induced demand, increase in total health expenditures, higher number of referrals in public sector services, increase in share of health expenditure in household budget, increasing disruptions in pharmaceutical supply chain, and intensification of medical personnel&rsquo;s complaints due to salary inequity. Additionally, lack of feasibility studies before starting the plan, lack of sustainable resources to maintain services provision, conflicts with macro policies and conflict of interest in policymaking, prioritizing treatment over prevention, inappropriate human resource management, and inefficient policies were identified as main drivers of HTP challenges.<br> <b>Conclusion:</b> Despite some achievements, HTP is suffering from lack of holistic approach and acceptable economic measures that resulted to fall achieving the ultimate goals of the plan. As time passing some positive outcomes acquired by immense expenses of public budget have begun a revers trend, which necessitates a major revision of HTP. It seems that a major revision of HTP based on sound health economics measures is necessity. طرح تحول نظام سلامت, دستاوردها, چالش ها Health Transformation Plan, Iran, achievements, challenges 481 494 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-10-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Peikanpour محمد پیکان پور 10031947532846004973 10031947532846004973 No School of Pharmacy, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Sajjad Esmaeli سجاد اسماعیلی 10031947532846004974 10031947532846004974 No School of Pharmacy, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Nazila Yousefi نازیلا یوسفی 10031947532846004975 10031947532846004975 No School of Pharmacy, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Ahmad Aryaeinezhad احمد آریایی نژاد 10031947532846004976 10031947532846004976 No School of Pharmacy, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran مدیر دفتر جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران، تهران، ایران Hamidreza Rasekh حمیدرضا راسخ 10031947532846004977 10031947532846004977 Yes Director of Iranian society of Internal Medicine, Tehran, Iran دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران