fa تأثیر توسعه مالی و کیفیت محیط‌ زیست بر وضعیت سلامت: شواهدی از کشورهای منا سلامت همگانی Public Health توصیفی Descriptive <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه: </strong>توسعه مالی، عامل مهم در رشد اقتصادی و وضعیت سلامت است که نه‌تنها به‌طور مستقیم بلکه به‌طور غیرمستقیم از طریق کیفیت محیط‌زیست بر وضعیت سلامت تأثیرگذار است؛ از این‌رو هدف از انجام این مطالعه، تعیین میزان تأثیر توسعه مالی و کیفیت محیط‌زیست بر وضعیت سلامت در کشورهای عضو منا بود.<br> <strong>مواد و روش‌کار: </strong>این مطالعه توصیفی-تحلیلی حاضر در سطح بین‌المللی برای کشورهای عضو منا انجام شد. داده‌ها از نوع پانل‌دیتا برای سال‌های 2019-1990 بود که از پایگاه داده‌ای بانک جهانی استخراج شد. آزمون‌های ایم، پسران شین و لوین، لین و چو برای بررسی پایایی، آزمون‌های پدرونی و کائو برای بررسی هم‌جمعی و روش‌های حداقل مربعات معمولی کاملا اصلاح‌شده (FMOLS) و حداقل مربعات معمولی پویا (DOLS) برای برآورد مدل‌ها در نرم‌افزار Eviews 10 استفاده شد.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> میانگین (انحراف معیار) امید به زندگی (5/05) 71/5 سال و میانگین (انحراف معیار) شاخص توسعه مالی و دی‌اکسید کربن به ترتیب برابر با (25/09) 39/82 و (21/47) 81/91 در کشورهای نمونه بود. ضریب لگاریتم توسعه مالی بر لگاریتم امید به زندگی در روش‌های FMOLS و DOLS به ترتیب برابر با 0/02 و 0/03 و ضریب لگاریتم دی‌اکسید کربن در روش‌های FMOLS و DOLS به ترتیب برابر با 0/005- و 0/002- بود. متغیر لگاریتم جهانی‌شدن نیز در هر دو روش مذکور ضریب تأثیری برابر با 0/30 بر لگاریتم امید به زندگی داشت.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> گسترش توسعه مالی، جهانی‌شدن و تولید ناخالص داخلی سرانه تأثیر مثبت و افزایش تولید دی‌اکسید کربن تأثیر منفی بر وضعیت سلامت داشت؛ بنابراین سیاست‌هایی در جهت کاهش آلاینده‌های محیط‌زیست، گسترش توسعه مالی و جهانی‌شدنی ضروری به نظر می‌رسد که در این راستا محدود کردن استفاده از سوخت&shy;های فسیلی، جایگزینی انرژی&shy;های تجدید پذیر، استفاده از ابزارهای اندازه‌گیری کیفیت هوا پیشنهاد می‌گردد؛ همچنین گسترش توسعه مالی در زیرساخت‌ها، صنایع و خدمات فناورانه حوزه سلامت و مشوق‌های مناسب برای سرمایه‌گذاری بخش خصوصی پیشنهاد می‌گردد.<br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Objective (s):</b> Financial development is an important factor in economic growth and health. It not only directly but also indirectly affects the health status through the quality of the environment; Therefore, this study aimed to determine the impact of financial development and environmental quality on health status in MENA member countries.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Methods:</b> A descriptive study was performed at international level for the MENA member countries. The panel data for the years 1990-2019 was extracted from the World Bank databases. Im, Pesaran and Shin (IPS) and Levin, Lin, and Chu (LLC) tests for stationary; Pedroni and Kao tests for co-integration and Fully Modified Ordinary Least Squares (FMOLS) and Dynamic Least Squares (DOLS) estimators were used to analyze the data using the Eviews 10 software.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Results: </b>The mean (SD) life expectancy was 71.5 (5.05) years and the mean (SD) financial development index and carbon dioxide were 39.82 (25.09) and 81.91 (21.47) in the sample countries, respectively. The logarithm of financial development coefficient on logarithm of life expectancy in FMOLS and DOLS methods was equal to 0.02 and 0.03, respectively, and the logarithm of carbon dioxide coefficient in FMOLS and DOLS methods was -0.03 and -0.002, respectively. The logarithm of globalization in both methods had an effect coefficient of 0.30 on logarithm of life expectancy.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Conclusion: </b>The expansion of financial development, globalization and GDP per capita had a positive effect and the increasing of carbon dioxide had a negative impact on health status. Therefore, policies to reduce environmental pollution and expand financial development and globalization seem necessary. In this regard, limiting the use of fossil fuels, replacing renewable energy, the use of air quality measuring instruments are proposed. It is also proposed to expand financial development in infrastructure, industries and technological services in the health sector and appropriate incentives for private sector investment.<span dir="RTL" style="font-family:"B Nazanin"" lang="FA"></span></span></span></span></span></span></div> وضعیت سلامت, محیط‌زیست, توسعه مالی, آلودگی محیط‌زیست Health Status, Environment, Financial Development, Environmental Pollution 593 603 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-188-6&slc_lang=fa&sid=1 Matin Gorgij متین گرگیج matingorgij38@gmail.com 100319475328460020419 100319475328460020419 No Faculty of Management and Human Science, Chabahar Maritime University, Chabahar, Iran دانشکده مدیریت و علوم انسانی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران Mahdi Shahraki مهدی شهرکی shahraki.mehdi@gmail.com 100319475328460020420 100319475328460020420 Yes Faculty of Management and Human Science, Chabahar Maritime University, Chabahar, Iran دانشکده مدیریت و علوم انسانی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران