fa ارزشیابی برنامه خودمراقبتی سلامت زنان میانسال (سرطان پستان و سرطان دهانه رحم)؛ شش ماه پس از مداخله سنجش سلامت Health Metrics مورد ـ شاهدی Case-control <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> سرطان پستان و دهانه رحم از چالش‌های بهداشتی مهم در جهان است. بین ۳۰ تا ۵۰ درصد از مرگ‌های ناشی از سرطان با تغییر یا اجتناب از عوامل خطر، قابل پیشگیری است. خودارزیابی و خودمراقبتی از اجزای مهم در پیشگیری این بیماری‌ها هستند. مطالعه حاضر به ارزشیابی خودارزیابی و خودمراقبتی برنامه اداره میانسالان وزارت بهداشت در زمینه سرطان پستان و دهانه رحم پرداخته است.<br> <strong>مواد و روش کار:</strong> این مطالعه یک پژوهش مداخله ای قبل و بعد بود. جمعیت مورد مطالعه زنان میانسال تحت پوشش دانشگاه ‌های علوم پزشکی بودند که در دو گروه مداخله و شاهد، وضعیت خودارزیابی و خودمراقبتی در زمینه سرطان پستان و دهانه رحم سنجیده شد. آموزش‌های خودمراقبتی و خودارزیابی فقط برای گروه مداخله ارائه شد. مجددا شش ماه بعد از مداخله وضعیت هر دو گروه سنجیده شد. نرم‌افزار SPSS۲۴ جهت ورود داده ها و تجزیه و تحلیل استفاده شد.<br> <strong>یافته ها: </strong>در این طرح ۱۹۶۰ نفر از زنان مورد مطالعه قرار گرفتند. حدود ۹۰ درصد متاهل بودند. بیشترین تحصیلات در سطح دبیرستان بود. اشتغال بیشتر در گروه‌های خانه‌دار، کارمند و شغل آزاد بوده است. در زمینه سرطان دهانه رحم؛ در گروه مداخله &quot;ارزیابی عوامل خطر&quot; به ۸۳ درصد و &quot; شناخت عوامل خطر&quot; در همین گروه به ۸۰ درصد افزایش یافت که نسبت به گروه شاهد بطور معنی‌داری بالاتر بود. در رابطه با سرطان پستان &quot;ارزیابی عوامل خطر&quot; به ۹۵ درصد افزایش یافت و &quot;شناخت عوامل خطر&quot; در همین گروه به ۸۳ درصد افزایش یافت که نسبت به گروه شاهد بطور معنی‌داری بالاتر بود.طبق نتایج آزمون رگرسیون عوامل موثر بر بهبودی شاخص‌ها شامل تحصیلات، گروه مداخله، زمان بعد از مداخله، دریافت خدمات میانسالان و سفیر سلامت بودن، بود. البته در مورد &quot;ارزیابی سرطان دهانه رحم&quot; تاهل نیز جزء عوامل تاثیرگذار بود.<br> <strong>نتیجه گیری: </strong>مطالعه حاضر، بیانگر اثربخشی برنامه‌های مداخله‌ای در بهبود خودارزیابی و خودمراقبتی برای پیشگیری و تشخیص زودرس از سرطان پستان و دهانه رحم است علیرغم اینکه محدودیت‌هایی ناشی از همه ‌گیری کرونا ایجاد شده بود. بررسی اثرات درازمدت برنامه و ارائه آموزش‌های مستمر پیشنهاد می‌شود.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Objective (s):</strong> Breast and cervical cancers are important global health challenges in the world. Between 30 to 50 percent of cancers could be prevented through avoiding risk factors. Thus, self-assessment and self-care have effective role in this way.<br> The objective of this study was evaluating the self-assessment and self-care program for middle-aged women in ministry of health regarding breast and cervical cancer.<br> <strong>Methods:</strong> This study was a pre-post interventional study. The study population was the middle-aged women (30 &ndash; 59 years old) who were covered by medical science universities. They were divided randomly in 2 groups as case and control ones, and their self-assessment and self-care condition regarding breast and cervical cancer was assessed. Then only case group received an educational program as intervention and after six months the data were gathered again from case and control groups. Chi 2 and logistic regression were used to define the effect of the educational program on the participants.<br> <strong>Results:</strong> In this study, 1960 middle-aged women were assessed. About 90% of studied cases were married, most of them had high school level education and also most of them were households. About cervical cancer in case group &quot;risk factor assessment&#39;&#39; increased to 83% , &quot; knowledge of risk factors&quot; increased to 80% and both were improved compared to control group(p<0.05).&nbsp; About breast cancer in case group &quot;risk factor assessment&#39;&#39; increased to 95% , &quot; knowledge of risk factors&quot; increased to 83% and both were improved compared to control group(p<0.05). Also regression analysis showed that education, intervention program, receiving middle age services and being a health ambassador were effective in improving indexes in both cervical and breast cancers. In addition to these factors in cervical cancer, being married is another effective factor.<br> <strong>Conclusions:</strong> Although there were some limitations due to Covid 19 pandemic, the results show the intervention was effective. And the continuous implementation of this health program could play an important role in improving self-care and self-assessment and consequently in preventing and early diagnosis of breast and cervical cancer. Also, the awareness of risk factors in women&#39;s cancers needs to be improved yet. On the other hand, for assessing long term indexes, continuous studies are recommended.</div> ارزشیابی, برنامه, خود مراقبتی سرطان پستان و دهانه رحم, سلامت و پیشگیری evaluation, program, self-care, breast and cervical cancer, health, prevention 387 399 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-686-5&slc_lang=fa&sid=1 Farzaneh Maftoon فرزانه مفتون fmaftoon5@gmail.com 100319475328460038893 100319475328460038893 Yes Health Metrics Research Center, Iranian Institute for Health Sciences Research, ACECR, Tehran, Iran مرکز تحقیقات سنجش سلامت، پژوهشکده علوم بهداشتی جهاددانشگاهی، تهران، ایران Fatemeh Naghizadeh Moghari فاطمه نقی زاده موغاری naghizadeh94@gmail.com 100319475328460038894 100319475328460038894 No Health Metrics Research Center, Iranian Institute for Health Sciences Research, ACECR, Tehran, Iran مرکز تحقیقات سنجش سلامت، پژوهشکده علوم بهداشتی جهاددانشگاهی، تهران، ایران Motahareh Robab Allameh مطهره رباب علامه allameh@health.gov.ir 100319475328460038895 100319475328460038895 No Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran دفتر سلامت جمعیت، خانواده و مدارس، معاونت بهداشتی وزارت بهداشت، درمان آموزش پزشکی، تهران، ایران Afsoon Aeenparast افسون آیین پرست aeenparast.af@gmail.com 100319475328460038896 100319475328460038896 No Health Metrics Research Center, Iranian Institute for Health Sciences Research, ACECR, Tehran, Iran مرکز تحقیقات سنجش سلامت، پژوهشکده علوم بهداشتی جهاددانشگاهی، تهران، ایران Kazem Mohammad کاظم محمد tumspr@tums.ac.ir 100319475328460038897 100319475328460038897 No Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Allieh Farahani عالیه فراهانی alfarahan@yahoo.com 100319475328460038898 100319475328460038898 No Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran دفتر سلامت جمعیت، خانواده و مدارس، معاونت بهداشتی وزارت بهداشت، درمان آموزش پزشکی، تهران، ایران Fariba Rasooli فریبا رسولی rasoolif14@yahoo.com 100319475328460038899 0009-0003-8409-1201 No Health Metrics Research Center, Iranian Institute for Health Sciences Research, ACECR, Tehran, Iran مرکز تحقیقات سنجش سلامت، پژوهشکده علوم بهداشتی جهاددانشگاهی، تهران، ایران