fa ارتباط بین سواد سلامت مادران باردار نخست زا با مراقبت‌های دوران بارداری در مراکز بهداشت شهر مشهد سلامت باروری Reproductive Health توصیفی Descriptive <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> سواد سلامت توانایی یک فرد در جستجو و کاربرد اطلاعات سلامت به منظور تصمیم&nbsp;گیری مربوط به سلامتی اشاره دارد. سواد سلامت مادران نخست‌زا عامل کلیدی در تضمین انجام مراقبت‌های پیش از تولد، سلامتی دوران بارداری و پیامدهای موفقیت آمیز این دوران است. لذا مطالعه حاضر با هدف بررسی ارتباط سواد سلامت مادران باردار با مراقبت&nbsp;های دوران بارداری در مراکز بهداشت شهر مشهد انجام شد.<br> <strong>مواد و روش کار:</strong> در این مطالعه مقطعی توصیفی- تحلیلی، ۲۱۸ نفر از زنان باردار نخست‌زای مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر مشهد در سال۱۴۰۲، که برای دریافت خدمات معمول دوران بارداری مراجعه کرده بودند، به روش نمونه‌گیری طبقه&nbsp;ای از دو منطقه انتخاب شدند و با استفاده از پرسشنامه سواد سلامت مورد سنجش قرار گرفتند. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۷ و آزمون‌های آماری یومن ویتنی و کروسکال والیس و رگرسیون خطی تحلیل شدند.<br> <strong>یافته ها:</strong> میانگین سنی شرکت کنندگان ۲۵/۴۰ با حداقل سن ۱۶ سال و حداکثر ۴۵ سال بود. میانگین سواد سلامت افراد مورد مطالعه ۸۲/۴۶ از ۱۰۰ بود. ۴ نفر دارای سواد سلامت ناکافی، ۴۶ نفر از سواد سلامت مرزی و ۱۶۴ نفر از سواد سلامت کافی برخوردار بودند. سواد سلامت با سن، تحصیلات، اطلاعات در خصوص واکسیناسیون دوران بارداری، اطلاعات در خصوص علائم خطر دوران بارداری، مراجعه به مراکز بهداشتی‌درمانی و اقدام برای رفع علائم خطر دوران بارداری ارتباط معنادار آماری داشت.<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> نتایج مطالعه حاضر نشان داد که تقریبا یک چهارم مادران باردار نخست‌زا سطح سواد سلامت ناکافی یا مرزی داشتند که با توجه به نقش مادر در خانواده و سلامت کودکان این موضوع می&nbsp;تواند زنگ خطری برای مسئولین حوزه سلامت باشد. از آنجا که سواد سلامت ناکافی مانع از درک صحیح توصیه‌&nbsp;های بهداشتی می&nbsp;شود، افزایش توانمند&nbsp;سازی مادران در گروه های سنی مختلف &nbsp;با استفاده از ابزارهای آموزشی متناسب پیشنهاد می&nbsp;گردد.<span style="font-family:"B Nazanin""></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Objective (s):</strong> Health literacy refers to an individual&rsquo;s ability to access, understand, and apply health-related information in order to make informed decisions. Among primiparous women, adequate health literacy plays a vital role in ensuring timely prenatal care, maintaining maternal well-being during pregnancy, and achieving favorable outcomes. This study aimed to examine the association between maternal health literacy and prenatal care utilization among pregnant women attending health centers in Mashhad, Iran.<br> <strong>Methods: </strong>A cross-sectional descriptive-analytical study was conducted on 218 primiparous pregnant women who visited health centers for routine prenatal services in 1402, using a stratified sampling method from 2 districts of Mashhad using a health literacy questionnaire. The data were analyzed using SPSS version 27 software and Mann-Whitney U, Kruscal-Wallis, and linear regression tests.<span style="font-family:"Calibri","sans-serif""></span><br> <strong>Results:</strong> The average age of the participants was 25.40 with a minimum age of 16 years and a maximum of 45 years. The average health literacy of the study subjects was 82.46 out of 100. 4 people (1.8%) had insufficient health literacy, 46 people (21.1%) had borderline health literacy, and 164 people (75.2%) had adequate health literacy. Health literacy had statistically a significant association with age, education, information about vaccination during pregnancy, information about risk symptoms during pregnancy, visiting health centers, and taking action to eliminate risk symptoms during pregnancy (P < 0.05).<br> <strong>Conclusion:</strong> The findings showed that nearly one-fourth of primiparous pregnant women had inadequate or borderline health literacy. Considering the mother&rsquo;s role in family health and child development, this may signal concern for public health authorities. Since limited health literacy hinders understanding of medical advice, empowering mothers across age groups is essential. Educational interventions using diverse tools are recommended.<br> <span lang="AR-SA" dir="RTL" style="font-family:TNazanin"></span></div> سواد سلامت, زنان نخست زا, مراقبت بارداری health literacy, primiparous women, pregnancy care 411 418 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-2071-1&slc_lang=fa&sid=1 Ashraf Dehghani اشرف دهقانی dehghaniA4012@mums.ac.ir 100319475328460038799 100319475328460038799 No School of Health,Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Zohre GhozidehKar زهره گزیده کار zohre.gozidehkar@gmail.com 100319475328460038800 100319475328460038800 No Birjand University of Medical Sciences. Birjand, Iran دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران Fatemeh Barkhi فاطمه برخی fatemeh.br4773@gmail.com 100319475328460038801 0009-0009-4422-7171 No School of Health,Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Leila Sovezy لیلا سویزی l.soveizy@gmail.com 100319475328460038802 0009-0001-2067-2977 No School of Health,Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Zakieh AhmadiAzghandi زکیه احمدی ازغندی zkyhahmdy07@gmail.com 100319475328460038803 0009-0008-8060-0386 No School of Health,Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Nooshin Peyman نوشین پیمان peymann@mums.ac.ir 100319475328460038804 100319475328460038804 Yes Social Determinants of Health Research Center, School of Health, Mashhad University of Medical Science, Mashhad, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران