fa روند گرایش به موضوع طب سنتی و مکمل/جایگزین در تحقیقات پایان نامه‌ای (1370 تا 1385) توصیفی Descriptive با وجود گسترش روزافزون بکارگیری روش‌های طب سنتی و طب مکمل/جایگزین، شواهد علمی مبتنی بر تحقیقات علمی در بسیاری از شاخه‌های این روش‌ها اندک است. این طرح با هدف ارزیابی روند گرایش موضوعی پایان‌نامه‌های دوره‌های پزشکی عمومی و تخصصی نسبت به طب سنتی/مکمل/جایگزین (به عنوان نمادی از جهت گیری کلی تحقیقاتی) طی یک دوره 15 ساله در دانشکده‌های پزشکی شهر تهران مورد بررسی قرار گرفته است.<br> با مراجعه به بخش پایان‌نامه‌های هر دانشگاه، تعداد مجموع پایان‌نامه‌های ارائه شده در هر سال تحصیلی در دوره زمانی 1370 تا 1385 تعیین گردید و پایان‌نامه‌هایی که موضوع آنها احتمالاً در ارتباط با طب سنتی/مکمل/جایگزین بود، شناسایی و از بایگانی استخراج شد. سپس ضمن بررسی دقیق‌تر از نظر ارتباط موضوعی، سال تحصیلی ارائه، رتبه و تخصص علمی ارائه دهنده، نوع مطالعه، شاخه مورد بررسی طب سنتی/مکمل/جایگزین و سایر اطلاعات جمع‌آوری گردید.<br> مجموعاً 28344 پایان‌نامه طی پانزده سال در چهار دانشکده پزشکی از دانشگاه‌های شهر تهران به اتمام رسیده که از این تعداد 110 پایان‌نامه مربوط به موضوع طب سنتی/مکمل/جایگزین بوده است (88/3 مورد در هر هزار پایان‌نامه)؛ در سال‌های مورد بررسی، نسبت پایان‌نامه‌های انجام یافته در رابطه با طب سنتی/مکمل/جایگزین روندی افزاینده داشته است (001/0>P و 7/42= X² for trends). از مجموع پایان‌نامه‌های مزبور، 41 مورد (3/37 درصد) در حوزه تحقیقات بالینی و بقیه موارد تحقیقات غیربالینی بوده است. نسبت تحقیقات بالینی در پایان‌نامه های تخصصی به نحو معنی‌داری بالاتر از پایان‌نامه‌های عمومی بوده است (001/0>P).<br> علی‌رغم روند فزاینده تحقیقات پایان‌نامه‌ای در زمینه طب سنتی/مکمل/جایگزین، طی سال‌های اخیر، هنوز هم سهم این تحقیقات از کل پایان‌نامه‌ها ناچیز است. جهت دهی و تسهیل انجام تحقیقات مرتبط با طب سنتی/مکمل/جایگزین (به ویژه در مراکز دانشگاهی) از یکسو و بکارگیری نتایج تحقیقات در تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و ارائه مراقبت های بالینی از سوی دیگر، افزایش گرایش محققین و گسترش تولید شواهد علمی در این زمینه را به دنبال خواهد داشت. Objective (s): To assess TCAM in medical theses during the recent 15 years in medical schools of Tehran, Iran.<br> Methods: All medical theses in 4 main medical schools (Iran, Shahid Beheshti, Shahed and Tehran medical schools) registered during 1991-2006 were assessed to find subjects related to TCAM. Theses were evaluated regarding the type of study, grade/ specialty of author and type of TCAM.<br> Results: In all, 28344 medical theses have been registered during the study period. Of these, 110 theses (3.88 per 1000) were related to TCAM. There was a statistically significant increasing trend in the proportion of TCAM subjects (P<0.001 , X² for trends=42.7). Among the TCAM studies, 37.3 percent were related to clinical aspects. The proportion of clinical topics was significantly higher for specialized degrees than the general medicine (P<0.001).<br> Conclusion: Even though there was an increasing trend during recent years, the proportion of TCAM subjects was relatively low. Re-orienting medical students could play an important role in increasing the production of scientific evidences on the topic. طب سنتی, طب مکمل,جایگزین, پایان‌نامه‌های پزشکی Traditional medicine, Complementary/Alternative medicine, Medical theses 337 344 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-10-622&slc_lang=fa&sid=1 Moradi Lakeh M. مازیار مرادی لاکه 10031947532846006549 10031947532846006549 Yes Goushegir S.A. سید اشرف الدین گوشه گیر 10031947532846006550 10031947532846006550 No Amini M. مهتاب امینی 10031947532846006551 10031947532846006551 No