fa طراحی ابزار اندازه‌گیری وضعیت اقتصادی ـ اجتماعی در شهر تهران توصیفی Descriptive <P>وضعيت اقتصادی ـ اجتماعی افراد جامعه که نقش قابل ملاحظه‌ای در سلامت آنان دارد، خود متأثر از عوامل متعددی است. اين متغير در تمامي پژوهش‌های علوم پزشکی و بهداشتی، به مثابه يکی از متغيرهای زمينه‌ای، مورد اندازه‌گيری قرار می‌گيرد. تاکنون در کشور ابزاری که در اين خصوص محققان را ياری نمايد، ارائه نگرديده است. در پژوهش حاضر، سعی بر آن بود ابزار دقيقی که اعتبار آن در عمل، مورد سنجش و ارزيابی قرار گرفته است، طراحی گردد تا اندازه‌گيری اين متغير در پژوهش های علوم پزشکی و بهداشتی با دقت لازم صورت گيرد. مطالعه حاضر به صورت مقطعي انجام شد و جامعه هدف در آن همه خانوارهای ساکن در شهر تهران بودند. حجم نمونه مورد نياز برای جمع‌آوری داده ها 1000 خانوار تعيين گرديد. براي تعيين پايايي سؤالات در هر حيطه، ثبات داخلي پرسشنامه با استفاده از شاخص آلفاي كرونباخ مورد بررسي قرار گرفت. اعتبار محتواي سوالات پرسشنامه نيز با نظر کارشناسان مربوط بررسی و اصلاح گرديد. اعتبار ساختاري با استفاده از روش تحليل عاملي محاسبه شد.<BR>نتايج نشان دادند كه متغيرهای تسهيلات و اوقات فراغت (71/0=α)، مشخصات سرپرست و همسر سرپرست خانوار (67/0=α)، مسکن (66/0=α) و هزينـه‌ها و درآمد (34/0=α) دارای بالاترين پايايي بودند. نمره‌های پايايي به دست آمده نشان دادند كه متغيرهای مربوط به تسهيلات و اوقات فراغت، نسبت به متغيرهای ديگر، همبستگی بيشتری با يکديگر داشتند. همبستگی متغيرهای تحصيلات سرپرست خانوار، تحصيلات همسر سرپرست خانوار، مساحت منزل مسکونی، قيمت زمين منزل مسکونی، داشتن خودرو شخصی و داشتن رايانه با نمره کل از ساير متغيرها بيشتر بوده است. از اين رو، با استفاده از مجموع متغيرهای فوق، شاخص خلاصه شده تعريف گرديد. <BR>در اين مطالعه، با استفاده از روش تحليل پايايي، پرسشنامه‌اي استاندارد تهيه شد که هر دسته از سؤالات آن به طور جداگانه و همچنين بخش‌های مختلف آن، در مجموع، داراي ثبات داخلي مناسبي هستند.<BR>.<BR></P></span> Payesh2010; 9: 137-144Accepted for publication: 1 July 2006[EPub a head of print-25 May 2010] Objective(s): Socio-Economic status of people which has an impressive effect on their health, is itself impressed by many other factors. This variable is measured as a basic variable in all health and medical researches. Till now, there has been no means in the country to assist researchers in this area. In the present research, it is tried to provide an accurate and precise index that its validity has been tested and assessed, so measurement of this variable would be very subtle in health and medical researches.Methods: This is a cross-sectional study and the study population is the households living in Tehran. One thousand households have been recruited in the study. For the reliability of "Internal Consistency", the questionnaire has been checked applying Chronbach's Alpha.The "Content Validity" of questionnaire has been considered and modified under the supervision of the related academic references and The "Construct Validity" has been calculated by "Factor Analysis" and "Principal Component Analysis". For determining, both Socio-Economic statuses in two and four strata scale "Summed Lickert Scale" have been applied. In order to determine Cut off Point, the overall score by using three points, 1st Quarter, Mean and 3rd Quarter, has been divided into four strata, the scores under 1st Quarter, between 1st Quarter and the Mean, between the Mean and 3rd Quarter, and above the 3rd Quarter are considered as Weak, Average, Good and Very good, respectively.Results: Facilities and leisure times (a=0.71), Householder and his spouse characteristics (a=0.67), property owner (a=0.66), income and expenses (a=0.34) showed the highest reliability. Reliability testing shows that the variables relating to facilities and leisure times comparing other variables have more correlation together. Making different changes on the weight of each groups of variables shows that at the most suitable condition, the result of reliability of all the variables stated in the questionnaire has been &nbsp;a= 0.6 Correlation of those variables related to the householder education, house area, site value of the house, possessing personal car and personal computer has been more than other variables. Therefore, by applying the whole set of mentioned variables, the Index is defined briefly.Conclusion: A standard questionnaire has been designed by applying Reliability Analysis Method, in a way that generally each group of its questions and also different sections of it have appropriate Internal Consistency. Also by applying Principle Component Analysis Method a valid dichotomous variable based on the overall standard score has been made and each household can be placed on an upper or lower class of the Socio-Economic situation. طبقه اقتصادی ـ اجتماعی, سلامتی, بهداشت, پرسشنامه استاندارد, تهران Socio-Economic Status, Health, Standard Questionnaire, Tehran 137 144 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-10-553&slc_lang=fa&sid=1 Gholam Reza Garmaroudi غلامرضا گرمارودی 10031947532846002440 10031947532846002440 No Ali Moradi علی مرادی 10031947532846002441 10031947532846002441 No