fa همه گیرشناسی چاقی و لاغری و ارتباط آنها با فعالیت بدنی و الگوی رژیم غذایی در نوجوانان پسر 14-12 ساله شهر سبزوار توصیفی Descriptive هدف از تحقیق حاضر بررسی همه گیرشناسی چاقی و لاغری و ارتباط آنها با فعالیت بدنی و الگوی رژیم غذایی در نوجوانان پسر14-12 ساله شهر سبزوار بود. این مطالعه مقطعی در سال1388 روی 650 نوجوان پسر 14-12 ساله شهر سبزوار انجام شد. نمونه‌های آماری از تمامی 26 مدرسه راهنمایی سطح شهر و به صورت تصادفی بر اساس میزان جمعیت هر مدرسه و نسبت آن به کل جمعیت دانش آموزان در هر پایه تحصیلی انتخاب شدند. قد و وزن نوجوانان به روش استاندارد اندازه گیری و شاخص توده بدنی (Body Mass Index-BMI) محاسبه شد. وضعیت لاغری، اضافه وزن و چاقی بر اساس شاخص توده بدنی برای سن و جنسیت در مقایسه با صدک‌های استاندارد مرکز کنترل بیماری‌های آمریکا (Center for Disease Control 2000-CDC) ارزیابی گردید. فعالیت بدنی آزمودنی‌ها با استفاده از پرسشنامه فعالیت بدنی نوجوانان و الگوی رژیم غذایی شامل کالری دریافتی و مصرف درشت مغذی‌ها با استفاده از پرسشنامه بسامد خوراک ارزیابی شد. رفتارهای کم تحرک آزمودنی‌ها و سطح تحصیلات والدین نیز با استفاده از یک پرسشنامه محقق ساخته ارزیابی شد.<br> شیوع اضافه وزن و چاقی در بین آزمودنی‌ها به ترتیب 8/9 و 1/7 درصد بود. 1/11 درصد از آزمودنی‌ها نیز لاغر بودند. میانگین نمره سطح فعالیت بدنی آزمودنی‌های لاغر، نرمال و اضافه وزن ـ چاق به ترتیب 89/2، 80/2 و 36/2 و میانگین کالری دریافتی آزمودنی‌های لاغر، نرمال و اضافه وزن ـ چاق به ترتیب 1978، 1909 و 1992 کیلو کالری در روز بود. سطح فعالیت بدنی در گروه اضافه وزن ـ چاق نسبت به گروه لاغر و گروه با وزن طبیعی به طور معنی‌داری کمتر و میزان تماشای تلویزیون در گروه اضافه وزن ـ چاق نسبت به گروه با وزن طبیعی به طور معنی‌داری بیشتر بود. هیچ تفاوت معنی‌داری در کالری دریافتی و مصرف درشت مغذی‌ها بین گروه‌ها مشاهده نشد. بعد از تعدیل متغیرهای رژیم غذایی بر مبنای هر کیلو گرم وزن بدن و BMI، این مقادیر در گروه اضافه وزن ـ چاق نسبت به سایر گروه‌ها به طور معنی‌داری کمتر بود. تعداد نوبت‌های مصرف صبحانه به طور معنی‌داری در گروه اضافه وزن ـ چاق نسبت به گروه با وزن طبیعی کمتر بود. ارتباط مثبت و معنی‌داری بین سطح تحصیلات والدین و BMI مشاهده شد، همچنین سطح تحصیلات والدین در گروه اضافه وزن ـ چاق به طور معنی‌داری نسبت به گروه نرمال بالاتر بود. تفاوتی بین سایر گروه‌ها مشاهده نشد.<br> یافته‌های این مطالعه نشان داد که شیوع اضافه وزن و چاقی در نوجوانان سبزواری نسبتاً بالا است. همچنین کاهش سطح فعالیت بدنی و افزایش رفتارهای کم تحرک (تماشای تلویزیون و نه کار با رایانه) در این آزمودنی‌ها، با اضافه وزن و چاقی مرتبط است، ولی هیچ ارتباطی بین الگوی رژیم غذایی و اضافه وزن و چاقی وجود ندارد. <br> Objective(s): To determine the prevalence of obesity, underweight and their associations with physical activity and diet patterns among 12-14 year old adolescent boys in Sabzevar, Iran.<br> Methods: This cross-sectional study was performed on 650 boy students aged 12-14 years in Sabzevar (2009). Subjects were selected via random Sampling. Underweight, overweight and obesity was defined based on the 5th, 85th and 95th percentiles of body mass index (BMI) for age and sex, respectively, as proposed by CDC 2000. Physical activity levels were assessed by the Physical Activity Questionnaire for Older Children (PAQ-C).Dietary intakes (energy intake and macronutrient) were assessed by means of a food frequency questionnaire (FFQ). Sedentary behaviors and socioeconomic status of subjects assessed by means of a designed questionnaire.<br> Results: The overall prevalence of overweight and obesity was 9.8% and 7.1%, respectively. Also prevalence of underweight was 11.1%.Physical activity levels were significantly lower (P<0.01) in overweight-obese subjects than normal-weight and underweight subjects. Television viewing were higher (P<0.05) in overweight-obese subjects than normal-weight subjects. There was no statistically significant difference in the reported energy intake and macronutrient between overweight-obese and non-overweight subjects. After adjusting for body weight and BMI, the overweight-obese subjects had the lowest energy intake (P<0.01). Overweight-obese subjects were less likely to eat breakfast than non-overweight (P<0.05). There was significant positive correlation between education level of parents and BMI of subjects. Education level of parents was significantly higher in overweight-obese subjects than normal-weight subjects.<br> Conclusion: These data indicate that prevalence overweight and obesity is relatively high among 12-14 year-old adolescent boys in Sabzevar. The findings suggested that a decrease in physical activity levels and increase in sedentary behaviors (television viewing and not using computer) are related with obesity and overweight, but not diet pattern. همه گیرشناسی, چاقی, لاغری, نوجوانی, فعالیت بدنی, الگوی رژیم غذایی Epidemiology, Obesity, Overweight, Adolescent, Physical activity, Diet pattern 243 253 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-10-508&slc_lang=fa&sid=1 Mahdi Zareie مهدی زارعی 10031947532846006312 10031947532846006312 Yes Mohammad Reza Hamedinia محمدرضا حامدی نیا 10031947532846006313 10031947532846006313 No Amir Hassan Haghighi امیرحسین حقیقی 10031947532846006314 10031947532846006314 No Maryam Chamari مریم چمری 10031947532846006315 10031947532846006315 No Mahdi Broughani مهدی بروغنی 10031947532846006316 10031947532846006316 No