fa تخمین تابع مخارج دارویی خانوار در ایران: یک مطالعه سری زمانی توصیفی Descriptive <b>مقدمه: </b>بخش دارو یکی از مهم ترین و به لحاظ جریان مالی یکی از بزرگ ترین زیربخش های نظام سلامت در هر کشوری است؛ بنابراین لزوم سیاستگذاری مبتنی بر شواهد علمی در این بخش، بسیار مورد توجه است. مطالعه حاضر در راستای تحلیل سری زمانی عوامل موثر بر مخارج دارویی خانوار طی سال‌های 1370 تا 1389 طراحی شد.<br> <b>مواد و روش کار: </b>در مطالعه مقطعی حاضر، جامعه پژوهش کل خانوارهای شهری کشور بودند. نمونه پژوهش منطبق بر جامعه بوده و داده‌های مورد نیاز از گزارش تفصیلی آمارگیری هزینه و درآمد خانوارهای شهری و وب سایت مرکز آمار جمهوری اسلامی ایران استخراج شده است. جهت تحلیل سری زمانی داده ها از رویکرد تجمعی و الگوخود توضیح با وقفه‌های توزیعی ((Auto Regressive Distributed Lag استفاده شد. باتوجه به داده های سری زمانی در مطالعه حاضر، حجم نمونه مربوط به 20 (سال) است. جهت کشف و جلوگیری از ایجاد رگرسیون کاذب، آزمون‌ های ایستایی و هم انباشتگی باند قبل از برآورد الگو انجام شد. برای انجام تخمین‌ها و آزمون های مورد نیاز از نرم افزارهای Eviews7 و Microfit5 استفاده شده است.<br> <b>یافته ها: </b>براساس نتایج الگو بلند مدت، تنها درآمد خانوار با مخارج دارو رابطه معنادار و مستقیم داشت. متغیرهای قیمت دارو و مخارج ویزیت پزشکی تاثیر معنادار بر مخارج دارویی خانوار نداشتند. در الگو کوتاه مدت درآمد خانوار و مخارج ویزیت پزشک به ترتیب ضرایب 0/27 و 1/05 داشتند، در حالی که شاخص قیمت دارو تاثیر معنادار بر مخارج دارو نداشته است. بنابراین مخارج دارو در ایران هم در کوتاه مدت و هم در بلند مدت دارای کشش درآمدی پایین، و بی کشش نسبت به قیمت بود. ضریب جمله تصحیح خطا برابر با 0/66- بود. یعنی تقریباً 66 درصد از بی‌تعادلی در سال اول از بین می‌رود.<br> <b>بحث و نتیجه گیری: </b>با توجه به اینکه مخارج دارو نسبت به قیمت بی‌کشش و نسبت به درآمد کم‌کشش بود، سیاستگذاران سلامت باید در اتخاذ سیاست‌های موثر بر قیمت دارو از جمله تعرفه‌گذاری و یارانه‌دهی ملاحظات دقیقی را در نظر گرفته و درآمد خانوار را نیز به عنوان عاملی موثر در سیاست‌های دارویی در نظر بگیرند.<br> &nbsp; <b>Objective (s):</b> Understanding the behavior of drug demand in health sector is very important for health policy makers. In this regard, the present study aimed to estimat the pharmaceutical expenditure function during 1991 to 2010 in Iran.<br> <b>Methods:</b> This was an analytical study. The study population was urban households in the country. The required data were collected from the published statistics of Iran Statistics Center for a time series of 20 years. The time series ARDL(AutoRegressive Distributive Lag) model, the Stationary Augmented&nbsp; Dickey Fuller Test and Bound Cointegration Test were applied to estimate the models. The Eviews 7 and Microfit5 software were used.<br> <b>Results:</b> At short-term and long-term, impact of the price on expenditure of pharmaceutical was statistically insignificant. Income elasticity of pharmaceutical demand at short&ndash;term and long&ndash;term was 0.27 and 0.41, respectively (Pvalue ˂ 0.01). Elasticity of pharmaceutical expenditure with respect to expenditure of physician visit at short-term and long-term was more than 1.05 and 0.33, respectively, (Pvalue ˂ 0.01). Error Correction Coefficient [ecm (-1)] also was equal -0.66. Almost 66% of imbalance error disappeared in the first year after the imbalance (Pvalue ˂ 0.05).<br> <b>Conclusion:</b> According to inelasticity of pharmaceutical demand to price and low elasticity to income, health policy makers should consider different issues (e.g. tariffs, household income and Subsidizing) when they make policy. مخارج دارو, تقاضای دارو, کشش قیمتی, کشش درآمدی, الگوی خودتوضیح با وقفه های توزیعی Pharmaceutical Expenditure, Drug demand, Price-elasticity, Income-elasticity, ARDL approach, Bound Cointegration Test 121 128 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-10-31&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Bayati محسن بیاتی 10031947532846005219 10031947532846005219 No Health Human Resources Research Center, School of Management & Information Sciences, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran مرکز تحقیقات مدیریت سلامت و منابع انسانی، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Bahman Ahadi Nezhad بهمن احدی نژاد 10031947532846005220 10031947532846005220 Yes Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران Fatemeh Riazi فاطمه ریاضی 10031947532846005221 10031947532846005221 No Health Metrics Research Center, Iranian Institute for Health Sciences Research, ACECR, Tehran, Iran مرکز تحقیقات سنجش سلامت، پژوهشکده علوم بهداشتی جهاد دانشگاهی، تهران، ایران Nasrin Abolhasanbeigi Galeh Zan نسرین ابوالحسن بیگی 10031947532846005222 10031947532846005222 No School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران