fa پیشگیری از مصرف دخانیات در نوجوانان: ارزشیابی کارآیی نظریه رفتار برنامه ریزی شده توصیفی Descriptive طراحي روش‌هاي مؤثر براي پيشگيري از استعمال دخانيات در نوجوانان ضروري است. يکي از نظريه‌هاي تغيير رفتار که به‌طور موفق در طراحي برنامه‌هاي پيشگيري از مصرف دخانيات به‌کار رفته، نظريه رفتار برنامه‌ريزي شده است. پژوهش حاضر با هدف پيشگيري از مصرف دخانيات در نوجوانان، با استفاده از نظريه رفتار برنامه‌ريزي شده انجام شده است. در اين مطالعه نيمه تجربي 280 دانش‌آموز شرکت داشتند که به‌صورت تصادفي به دو گروه آزمون و کنترل تخصيص يافتند (140 نفر در هر گروه). قبل از مداخله، هر دو گروه پرسشنامه‌اي را که بر اساس نظريه رفتار برنامه‌ريزي شده و مصرف دخانيات طراحي شده بود تکميل کردند. بر اساس اطلاعات به‌دست آمده از پيش آزمون، برنامه آموزشي طراحي و اجرا شد. شش ماه بعد از مداخله اطلاعات هر دو گروه با استفاده از همان پرسشنامه اوليه جمع‌آوري و داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار spss تجزيه و تحليل شد. يافته‌ها نشان داد بعد از مداخله آموزشي ميانگين نمره سازه‌هاي نظريه رفتار برنامه‌ريزي شده (آگاهي، نگرش، هنجارهاي انتزاعي، کنترل رفتاري درک‌شده و قصد رفتاري) در گروه آزمون نسبت به گروه کنترل به‌طور معني‌دار افزايش يافته بود. همچنين ميزان مصرف دخانيات در گروه آزمون از 25 درصد قبل از آموزش به 10/5 درصد بعد از آموزش کاهش يافته و اين کاهش از لحاظ آماري معني‌داري بود (0/001>P). اين مطالعه از اجراي برنامه آموزشي بر اساس نظريه رفتار برنامه‌ريزي شده در پيشگيري از مصرف دخانيات در نوجوانان حمايت کرد.<br><br></span> Objective (s): Effective methods for preventing tobacco use are crucial for adolescents. One behavioral change theory that has been successfully used for designing smoking prevention programs is the theory of planned behavior )TPB). The aim of this study was to examine the ability of the theory of planned behavior )TPB) in preventing tobacco use among adolscents.<br>Methods: In this quasi-experimental study, a total of 280 male junior high school students aged between 14 to 19 years (140 cases and 140 controls) were selected randomly from 4 schools of Zarandieh, Iran. The cases participated in educational classes for one month. Data was collected using a questionnaire based on the TPB on tobacco use. Two groups completed the questionnaire before and six months after intervention.<br>Results: Our findings indicated that mean scores of the TPB constructs (knowledge, attitude, subjective norms, perceived behavior control, intention) were significantly increased in the experimental group compared to the controls. Also, tobacco use decreased significantly among the experimental group after intervention (before intervention 25% vs. after intervention 10.5% in the experimental group, P<0.001).<br>Conclusion: The results support the implementation of educational programs based on the TPB in preventing smoking behavior among adolescents. دخانیات, نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده, نوجوان Adolescents, Tobacco, TPB 423 431 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-10-344&slc_lang=fa&sid=1 Mahmood Karimy محمود کریمی 10031947532846001474 10031947532846001474 No Department of Health Education, School of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran Shamsoddin Niknami شمس‌الدین نیکنامی 10031947532846001475 10031947532846001475 No Department of Health Education, School of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran Ali Reza Heidarnia علیرضا حیدرنیا 10031947532846001476 10031947532846001476 No Department of Health Education, School of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran Ibrahim Hajizadeh ابراهیم حاجی‌زاده 10031947532846001477 10031947532846001477 No Department of Biostatistics, School of Medical Sciences, Tarbiat Modares University,Tehran, Iran