fa تبیین محورهای اصلی خود مراقبتی به تفکیک سطوح پیشگیری و تعیین ابعاد مدیریتی آن توصیفی Descriptive <b>مقدمه: </b>خودمراقبتی جایگزین مراقبت تخصصی و سازمانی نیست بلکه مکمل آن و یکی از عوامل تعیین کننده میزان و چگونگی استفاده از آن است. در یک رویکرد چهار نوع از فعالیتها شامل خودمراقبتی تنظیمی، خودمراقبتی پیشگیرانه، خودمراقبتی واکنشی و خودمراقبتی بازتوانی بعنوان انواع اصلی خودمراقبتی ذکر شده اند. مقاله حاضر بر آن است تا محورهای اصلی خودمراقبتی را در سطوح پیشگیری بررسی کرده و ابعاد مدیریتی برنامه‌های خودمراقبتی در نظام ارائه خدمات سلامت را تبیین نماید.<br> <b>مواد و روش کار:</b> این مطالعه به روش کیفی انجام شد. پس از جستجو و مطالعه متون موجود، گروه تحقیق محورهای اصلی خودمراقبتی در سطوح مختلف پیشگیری و ابعاد مدیریتی برنامه های خودمراقبتی را تدوین نموده و سپس در طی نشست تخصصی با صاحبنظران حوزه‌های بهداشتی و بالینی به تبیین آن پرداخته است.<br> <b>یافته ها: </b>محورهای اصلی خودمراقبتی در سطح اول پیشگیری (پیشگیری ابتدایی و اولیه) شامل موارد حفظ و ارتقای سلامت ، اصلاح شیوه زندگی و پیشگیری از بیماریها؛ در سطح دوم پیشگیری شامل موارد تشخیص زودرس، درمان و کنترل بیماری پنهان ، سازگاری بیمار با تشخیص احتمالی بیماری ، تبعیت از شروع به موقع درمان مناسب و در سطح سوم پیشگیری شامل تشخیص بیماری، درمان و کنترل بیماری، سازگاری بیمار با بیماری یا ناتوانی، ارزیابی علایم و مصرف داروی مناسب، مراقبت تسکینی و توان بخشی است. هم چنین ابعاد مدیریتی برنامه های خودمراقبتی در نظام ارائه خدمت شامل ﺳﻪ ﺟﻨﺒﻪ آﻣـﺎده ﺳـﺎزی ﺳﯿﺴﺘﻢ سلامت، آماده سازی افراد جامعه و بیماران و ساز و کارهای پرداخت هستند.<br> <b>بحث و نتیجه گیری: </b>بر اساس نتایج مطالعه حاضر، خودمراقبتی جزیی از حیطه های مراقبت است؛ اجرای ساختارمند و مبتنی بر شواهد نظام جامع حمایت از خودمراقبتی در ابتدای راه بوده و ایجاد یک نظام ارایه دهنده خدمت که تسهیل‌گر اجرای رفتار خودمراقبتی باشد بایستی محور مطالعات اجرایی و مدیریتی آتی قرار گیرند.<br> &nbsp; <b>Objective (s):</b> Self-care is the conscious, acquired, and purposeful activities that people take to preserve their lives and provide, maintain and enhance their own health and their families. In self-care, people use their knowledge, skills, and power as a source to take care of their health responsibly. Every human being inherently has the power and ability to take care of himself, and this is the gem that God has given to him. Self-care is not a substitute for professional and organizational care, but a complement to it and one of the determinants of using it. From this perspective, self-care is more about interacting with a health care system, and as a result of self-care, we will have a more efficient health care system. Regarding the main dimensions of self-care, various sources have addressed this issue with different approaches.Some researchers have classified self-care into health SC and medical SC. In another approach, four types of activities include regulatory self-care, preventive self-care; reactive self-care and restorative self-care are the main types of self-care.<br> This study includes the main aspects of self-care in prevention levels and outlines the dimensions of self-care management in the health service delivery system.<br> <b>Methods:</b> In this qualitative study, after a literature review, the research group developed the draft of the main dimensions of self-care, based on levels of prevention, and self-care management. Then findings shared with an expert panel. The expert panel included experts on epidemiology and public health, health education, health management, family health and clinical experts. The panel finalized the different levels of prevention and management dimensions of self-care in health delivery system.<br> <b>Results:</b> The main dimensions of self-care were determined as follows: for first level of prevention, the main dimensions of self-care were: health maintenance and promotion, Lifestyle modification, Disease prevention; for the second level of prevention (secondary prevention), the main areas of self-care included the following three areas: early diagnosis, treatment and control of latent diseases; patient compatibility with the diagnosis of a disease (coping); compliance with the onset of timely treatment; for the third level of prevention (tertiary prevention), the following five dimensions were identified: diagnosis of diseases, treatment and control, patient compatibility with illness or disability, evaluation of symptoms and proper drug use, Palliative and rehabilitation care. Regarding implementation of self-care in health delivery system, at least three aspects should be considered: preparation of the system, preparation of patients, and payment mechanisms.<br> <b>Conclusion:</b> According to the findings of this study, self-care is an integral part of all areas of care, and therefore health plans should be designed with a self-care reinforcement approach. Structured and evidence-based implementation of a comprehensive self-care support system is the first priority. The establishment of a health care provider that promotes and facilitates self-care behaviors should be the focus of future executive and management studies. خودمراقبتی, سطوح پیشگیری, مدیریت خدمات بهداشتی درمانی, نظام ارائه خدمت Self-care, prevention levels, health service management, service delivery system 361 370 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-10-11&slc_lang=fa&sid=1 Farzaneh Maftoon فرزانه مفتون 10031947532846005089 10031947532846005089 No مرکز تحقیقات سنجش سلامت، پژوهشکده علوم بهداشتی جهاد دانشگاهی، تهران، ایران Mojgan sharifan مژگان شریفان 10031947532846005090 10031947532846005090 Yes مرکز تحقیقات سنجش سلامت، پژوهشکده علوم بهداشتی جهاد دانشگاهی، تهران، ایران Fatemeh Naghizadeh Moghari فاطمه نقی زاده موغاری 10031947532846005091 10031947532846005091 No مرکز تحقیقات سنجش سلامت، پژوهشکده علوم بهداشتی جهاد دانشگاهی، تهران، ایران