fa بررسی و مقایسه عوامل مؤثر بر عدم مراجعه سالمندان به مراکز خدمات جامع سلامت سلامت همگانی Public Health توصیفی Descriptive <p dir="RTL" style="text-align:justify"><strong>مقدمه: </strong>جمعیت ایران به سرعت در حال سالمند شدن است و حجم عظیمی از خدمات با هدف کاهش هزینه‌ها و بار مراقبتی جمعیت سالمندان در مراکز خدمات جامع سلامت ارائه می‌شود؛ از این‌رو، شناسایی عوامل موثر بر عدم مراجعه سالمندان جهت دریافت خدمات سلامت از اهمیت بالایی برخوردار است. این مطالعه نیز با هدف تعیین و مقایسه علل عدم مراجعه سالمندان به مراکز خدمات جامع سلامت از دیدگاه سالمندان ساکن شهر اسفراین انجام شد.<br> <strong>مواد و روش کار:</strong> پژوهش حاضر مقطعی از نوع توصیفی- تحلیلی بود. جامعه آماری آن تمامی سالمندان ساکن شهرستان اسفراین بودند. ابتدا به روش نمونه‌گیری تمام‌شماری ۲۹۰ نفر از سالمندان که طی دو سال گذشته به مراکز خدمات جامع سلامت مراجعه نکرده بودند، بررسی شدند. سپس آن‌ها به پرسشنامه‌های جمعیت‌شناختی و علل عدم مراجعه سالمندان به مراکز خدمات جامع سلامت که توسط معصومی و همکاران روانسنجی شده است، پاسخ دادند. داده‌های جمع‌آوری‌شده با استفاده از آزمون‌های آمار توصیفی و تحلیلی از جمله میانگین، انحراف معیار، فراوانی، اسپیرمن، من‌ویتنی، کروسکال‌والیس در محیط نرم‌افزار آماری SPSS-۲۷ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. سطح معنادار در تمامی آزمون ۰/۰۵ در نظر گرفته شد.<br> <strong>یافته‌ها: </strong>در این مطالعه ۲۴۵ نفر سالمند با میانگین ۹/۳۷&plusmn;۷۲/۲۵ سال شرکت کردند. براساس نتایج به دست آمده بیشترین علت عدم مراجعه سالمندان شرکت‌کننده به مراکز خدمات جامع سلامت، شرایط فیزیکی نامناسب پایگاه‌ها و مراکز خدمات جامع سلامت و کمترین نیز آگاهی و شناخت ناکافی نسبت به ارائه خدمات بهداشتی و درمانی بود.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> برای بهبود خدمات بهداشتی و افزایش دسترسی سالمندان به مراقبت‌ها، ارائه‌دهندگان خدمات باید به موانع موجود به دقت توجه کرده و به دنبال راهکارهای جامع و مؤثر برای رفع آن‌ها باشند. در این راستا توجه به نظرات و نیازهای سالمندان و مشارکت آنان در فرایند طراحی و اجرای خدمات بهداشتی، می‌تواند به بهبود مستمر و پایدار در دسترسی به مراقبت‌های بهداشتی منجر شود.<br> &nbsp;</p> <p style="text-align:justify"><strong>Objective (s):</strong> The Iranian population is rapidly aging, and a large volume of services are provided in comprehensive health service centers with the aim of reducing the costs and care burden of the elderly population; therefore, identifying the factors affecting the elderly&#39;s not visiting the health service centers is of great importance. This study was conducted to determine and compare the reasons for the elderly&#39;s not visiting the comprehensive health service centers from the perspective of elderly residents of Esfarayen.<br> <strong>Methods:</strong> This investigation is a cross-sectional descriptive-analytical study. Its statistical population was all elderly residents of Esfarayen city. Initially, 290 elderly people who had not visited comprehensive health centers in the past two years were reviewed by census method. Then, they responded to demographic questionnaires concerning the reasons for the elderly&rsquo;s not visiting comprehensive health centers, which were psychometrically tested by Masumi et al. (2022). The collected data were analyzed using descriptive and analytical statistical tests, including mean, standard deviation, frequency, Spearman, Mann-Whitney, and Kruskal-Wallis in the SPSS-27 statistical software. The significance level in all tests was considered to be 0.05.<br> <strong>Results:</strong> In this study, 245 elderly people (59.6% female, 40.4% male) with a mean age of 72.25&plusmn;9.37 years participated. According to the results, the most common reason for the elderly participants not to visit comprehensive health service centers was the inadequate physical conditions of comprehensive health service centers, and the least common reason was insufficient awareness and knowledge about the provision of health and medical services.<br> <strong>Conclusion:</strong> To improve health services and increase older people&#39;s access to healthcare, service providers must pay close attention to existing barriers and seek comprehensive and effective solutions to address them. In this regard, paying attention to the opinions and needs of older people and their participation in the process of designing and implementing health services can lead to continuous and sustainable improvements in their access to health care.<span lang="AR-SA" dir="RTL" style="font-family:"B Nazanin""></span><br> &nbsp;</p> سالمندان؛ خدمات بهداشتی؛ بهره‌مندی از خدمات سلامت؛ مراکز خدمات جامع سلامت Elderly, Health Services, Health service use, Comprehensive health service centers 127 137 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-2187-1&slc_lang=fa&sid=1 Ahmad Sadeghi احمد صادقی ahmadsadeghi1363@gmail.com 100319475328460038158 100319475328460038158 No Department of Public Health, Esfarayen Faculty of Medical Sciences, Esfarayen, Iran گروه بهداشت عمومی، دانشکده علوم پزشکی اسفراین، اسفراین، ایران Marzieh Mahmudimanesh مرضیه محمودی‌منش m_mahmudi69@yahoo.com 100319475328460038159 100319475328460038159 No Department of Public Health, Esfarayen Faculty of Medical Sciences, Esfarayen, Iran گروه بهداشت عمومی، دانشکده علوم پزشکی اسفراین، اسفراین، ایران Farzaneh Kooshki فرزانه کوشکی farzanehkoshki60@gmail.com 100319475328460038160 0009-0005-6206-3116 No Student Research Committee, Esfarayen Faculty of Medical Sciences, Esfarayen, Iran. کمیته تحقیقات و فناروی دانشجویی، دانشکده علوم پزشکی اسفراین، اسفراین، ایران Masumeh Nasiri معصومه نصیری Sana.bahmanyar27@gmail.com 100319475328460038161 0009-0006-5850-1272 No Health Deputy, Esfarayen Faculty of Medical Sciences, Esfarayen, Iran معاونت بهداشتی دانشکده علوم پزشکی اسفراین، اسفراین، ایران Nasim Pirzadeh نسیم پیرزاده N.pirzadeh7238@gmail.com 100319475328460038162 100319475328460038162 Yes Department of Public Health, Esfarayen Faculty of Medical Sciences, Esfarayen, Iran گروه بهداشت عمومی، دانشکده علوم پزشکی اسفراین، اسفراین، ایران