fa روند بروز و شدت بیماری سالک در شهرستان دامغان از سال 1398 تا 1402: یک مطالعه توصیفی اپیدمیولوژی Epidemiologhy توصیفی Descriptive <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه: </strong>سالک به سبب شیوع قابل توجه و ایجاد ضایعه‌های ماندگار در مبتلایان، همواره به عنوان یکی از مشکلات اساسی در بهداشت عمومیِ نواحی اندمیک بیماری مطرح بوده است. نظر به اهمیت پایش مستمر وضعیت بیماری در این مناطق، مطالعه حاضر با هدف بررسی روند بروز و شدت بیماری سالک در شهرستان دامغان به مورد اجرا در آمد.<br> <strong>مواد و روش‌کار:</strong> این مطالعه توصیفی با هدف بررسی وضعیت ابتلای تمامی ۲۰۸۵ بیمار گزارش شده در سال های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ به انجام رسید. ابزار مورد استفاده در مطالعه پرسشنامه محقق‌ساخته‌ای بود که روایی محتوایی آن با نظر ۱۰ نفر از صاحبنظران بررسی و با کسب نمرات ۰/۹۶ و ۰/۹۲ به ترتیب برای شاخص های CVR و CVI مورد تایید قرار گرفت. داده های مطالعه در تابستان ۱۴۰۲ با بررسی مستندات موجود در سامانه های مراقبتی و نیز مصاحبه با بیماران گردآوری گردید. در این مطالعه پس از بررسی وضعیت عوامل دموگرافیک و زمینه‌ای مرتبط با سالک در بیماران و تعیین روند بروز بیماری؛ وضعیت شدت بیماری بر اساس متغیرهایی نظیر تعداد ضایعه (زخم) ایجاد شده در بیماران، اندازه ضایعه‌ها، حالت ضایعه‌ها از نظر واجد یا فاقد ترشح بودن، و نیز ابتلای همزمان چند عضو از بدن بیمار به این ضایعه ها، بررسی شد. نتایج بررسی متغیرهای کیفی به صورت فراوانی (درصد) و متغیرهای کمی به صورت میانگین (انحراف معیار) گزارش گردید. همچنین روند بروز و شدت بیماری با استفاده از رگرسیون نقاط پیوست، انجام شد.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> نتایج بررسی ها نشان داد که %۱/۵۹ از بیماران ما مذکر و %۴۱/۹ درصد آنان مونث هستند و میانگین سنی آنان ۳۷/۲ سال است. میزان بروز بیماری سالک در هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت از ۶۴۶ مورد در سال ۱۳۹۸ به ۷ مورد در سال ۱۴۰۲ کاهش پیدا کرده است. همچنین سیر نزولی ایجاد ضایعه در چند عضو بدن بیمار (از %۳۳ به %۱۴) نیز کاملاً محرز است. روند کاهشی حالت دارای ترشح ضایعه ها در بیماران از %۸۶ به %۵۷ از سال ۱۳۹۸ تا سال ۱۴۰۲، روند کاهشی میانگین تعداد ضایعه ها در مبتلایان از ۶/۵۹ به ۱/۸۵۱ مورد، و نیز روند کاهشی میانگین وسعت (قطر) ضایعه ها در بیماران از ۱/۸۸ به ۱/۲۸ سانتی‌متر در این مدت از نکات قابل توجه دیگر بود.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> میزان بروز و شدت بیماری سالک در شهرستان دامغان به شکل محسوسی نزولی است؛ با این وجود و نظر به بومی بودن بیماری در این شهرستان، اعمال کنترل جدی آتی بر بیماری به ویژه کنترل مخازن و ناقلان همواره باید مورد عنایت جدی قرار گیرد. <span style="font-family:"B Nazanin""></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Objective (s):</strong> Cutaneous leishmaniasis has persistently represented a substantial public health concern in endemic areas due to its considerable incidence and the enduring lesions it causes. This study intended to examine the trends in the incidence and severity of cutaneous leishmaniasis in Damghan County, highlighting the necessity for ongoing disease monitoring in these regions.<br> <strong>Methods:</strong> This descriptive study examined the status of all 2,085 reported cases of cutaneous leishmaniasis from 2019 to 2023. The data collection process utilized a researcher-designed questionnaire. The content validity of the questionnaire was rigorously confirmed, achieving scores of 0.96 for the Content Validity Ratio (CVR) and 0.92 for the Content Validity Index (CVI), as evaluated by a panel of 10 experts. The data were collected in the summer of 2023 by interviewing patients and reviewing extant records in surveillance systems. The study assessed demographic and contextual factors related to leishmaniasis, as well as the trends in disease incidence. Disease severity was evaluated based on variables such as the number of lesions (ulcers) in patients, lesion size, the presence or absence of discharge from lesions, and the involvement of multiple body parts. Qualitative variables were reported as frequency (percentage), and quantitative variables as mean (standard deviation). Trends in incidence and severity were analyzed using Joint Point Regression.<br> <strong>Results:</strong> The results showed that 59.1% of patients were male, while 41.9% were female, with a mean age of 37.2 &plusmn; 19.7 years. The incidence rate of cutaneous leishmaniasis per 100,000 population decreased from 646 cases in 2019 to 7 cases in 2023. A marked decline in the involvement of multiple body parts (from 33% to 14%) was also evident. The reduction in discharging lesions from 86% to 57%, the decrease in the average number of lesions per patient from 2.59 to 1.85, and the reduction in the average lesion diameter from 1.88 cm to 1.28 cm during this period were noteworthy findings.<br> <strong>Conclusions: </strong>The incidence and severity of cutaneous leishmaniasis in Damghan County have significantly decreased. However, considering the disease&#39;s endemic nature in this region, strict future control measures, especially targeting reservoirs and vectors, should remain a priority.</div> بیماری گرمسیری, سالک, ارزیابی اپیدمیولوژیک, پایش Tropical disease, Coetaneous Leishmaniasis, Epidemiologic Assessment, Monitoring 895 905 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1640-2&slc_lang=fa&sid=1 Sayed Saeed Kassaeian سیدسعید کسائیان saeedkassaeian@gmail.com 100319475328460037313 100319475328460037313 No Department of Community Medicine, School of Medicine, Semnan University of Medical Sciences, Semnan, Iran گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران Mohamad Naser Rahbar محمدناصر رهبر m_n_rahbar@yahoo.com 100319475328460037314 100319475328460037314 No Semnan University of Medical Sciences, Semnan, Iran دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران Abbas Daraei عباس دارائی shakibeparsa@yahoo.com 100319475328460037315 0009-0009-5592-3914 No Semnan University of Medical Sciences, Semnan, Iran دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران Farid Gharibi فرید غریبی gharibihsa@gmail.com 100319475328460037316 100319475328460037316 Yes Social Determinants of Health Research Center, Semnan University of Medical Sciences, Semnan, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران