fa تحلیل مکانی بیماری کووید-19 در استان همدان اپیدمیولوژی Epidemiologhy توصیفی Descriptive <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه: </strong>با شروع و گسترش پاندمی COVID-۱۹ کشورهای مختلف به منظور کنترل بیماری برنامه های مداخله ای مختلفی را به اجرا گذاشتند. ارائه اطلاعات مرتبط با نحوه انتشار بیماری و عوامل خطر مکانی می تواند، سیاست گذاران و مدیران را در کنترل بیماری کمک کند. این مطالعه با هدف تحلیل عوامل مکانی بیماری کووید-۱۹ در استان همدان انجام شد.<br> <strong>مواد و روش کار:</strong> مطالعه حاضر به صورت گروهی و با طرح اکولوژیک اجرا شد. کلیه موارد کووید-۱۹ در استان همدان از ابتدای شروع اپیدمی تا پایان سال ۱۳۹۹ با تشخیص قطعی بیماری کووید-۱۹ بر اساس آزمایش PCR وارد مطالعه شدند. اطلاعات مورد نیاز از طریق سامانه ثبت موارد کووید-۱۹ در استان همدان و سایر مؤسسات و سازمان های استانی و مرکز آمار ایران جمع آوری شد. تحلیل های آماری در دو بخش توصیفی و تحلیلی صورت گرفت. برای نمایش توزیع موارد بیماری و جهت تجزیه ‌و تحلیل نقاط داغ (Hot Spots) از آماره Getis-Ord G استفاده شد.<span style="font-family:"B Nazanin""></span><br> <strong>یافته‌ها:</strong> یافته ها حاکی از آن بود که در مجموع ۲۵۱۹۷ بیمار مشکوک به کووید-۱۹ که ۱۰۳۶۶ نفر از آنها بر اساس نتایج آزمایش PCR مثبت قطعی بودند، وارد مطالعه شدند. ۱۵۱۰ نفر از موارد مثبت قطعی بیماری دچار مرگ شدند. شهرستان تویسرکان با ۱۷۵۶ مورد در ۱۰۰ هزار نفر دارای بیش ترین و شهرستان درگزین با ۱۱۲۶ مورد در ۱۰۰ هزار نفر دارای کم ترین میزان بروز موارد مشکوک بیماری از ابتدای شروع اپیدمی تا پایان سال ۱۳۹۹ بوده اند. تراکم جمعیت، میزان اشتغال، میزان توسعه یافتگی، میزان بی سوادی، فاصله از مرکز استان، متوسط دمای هوا، تعداد روزهای یخبندان، متوسط رطوبت هوا با میزان بروز موارد مثبت کووید-۱۹ در استان همدان ارتباط معنی دار نشان دادند.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> براساس نتایج این مطالعه، مهم ترین متغیرهای مرتبط با افزایش مرگ کووید-۱۹ شامل افزایش تراکم جمعیت و میزان توسعه یافتگی بودند. عوامل محیطی و موقعیت جغرافیائی شهرستان های استان در تعیین میزان بروز و مرگ و میر ناشی از بیماری موثر بوده اند. تهیه نقشه های خطر با استفاده از GIS، می‌تواند به برنامه‌ریزی پاسخ سریع به اپیدمی COVID-۱۹، تمرکز برنامه‌های پیشگیری در مناطق پرخطر و ابداع راهبرد‌های لازم متناسب با روند اپیدمی برای کنترل COVID-۱۹ و همه‌گیری‌های مشابه در آینده کمک کند.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Objective(s):</strong> With the spread of COVID-19 pandemic, different countries have implemented various intervention to control the disease. Providing information on how the disease spreads and local risk factors can help policymakers and managers to control the disease. The aim of this study was to analyze the spatial factors of Covid-19 disease in Hamadan province, Iran.<br> <strong>Methods: </strong>All cases of Covid-19 in Hamadan province from the beginning of the epidemic (Jan 2020) to the end of March 2021 with a confirmed diagnosis of Covid-19 disease based on PCR test were included in the study. The required information was collected through the Covid-19 case registration system in Hamadan University of medical science, other provincial institutions and the Statistics Center of Iran. Statistical analyzes were performed in two parts: descriptive and analytical. Zoning maps were used to show the distribution of disease cases. Getis-Ord G statistic was used in the analytical analysis to analyze the hot spots.<br> <strong>Results:</strong> A total of 25197 patients suspected of Covid-19 were studied. Of these 10366 were positive based on PCR test. There were 1510 confirmed positive cases of the disease who died during the period of investigation. Population density, employment rate, development index, illiteracy rate, distance from the provincial center, air temperature, number of frosty days, average air humidity showed a significant relationship with the incidence of positive cases of Covid-19 in Hamadan province.<br> <strong>Conclusion:</strong> Based on the findings, the most important variables related to the increase in the death of covid-19 included the increase in population density and the level of development. The preparation of risk maps using GIS can help to plan a rapid response to the COVID-19 epidemic, focus on prevention programs in high-risk areas, and plan the necessary strategies appropriate to the epidemic trend to control COVID-19 and similar epidemics in the future.<br> &nbsp;</div> کووید-19, سیستم اطلاعات جغرافیائی, تحلیل مکانی, همدان Covid-19, Geographic Information System, Spatial Analysis, Hamedan 271 287 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1520-2&slc_lang=fa&sid=1 Ali Moradi علی مرادی amoradi1350@yahoo.com 100319475328460027132 100319475328460027132 No Occupational Health and Safety Research Center, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran مرکز تحقیقات سلامت و بهداشت حرفه ای، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Mohammad Mirzaei محمد میرزایی mirzaei3589@gmail.com 100319475328460027133 100319475328460027133 No Department of Epidemiology, School Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Pegah Ameri پگاه آمری ameri@yahoo.com 100319475328460027134 100319475328460027134 No Department of Epidemiology, School Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Hamadan, Iran گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Moharram Zangeneh محرم زنگنه zangeneh_m_a@yahoo.com 100319475328460027135 100319475328460027135 No Health Services Management Department, School of Medical Management and Information Sciences, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Abbas Moradi عباس مرادی a.moradi@umsha.ac.ir 100319475328460027136 100319475328460027136 No Department of community medicine, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran گروه پزشکی جامعه، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Fateme Darabi فاطمه دارابی fatemedarabi43@yahoo.com 100319475328460027137 100319475328460027137 Yes Department of Public Health, Asadabad school of Medical Sciences, Asadabad, Iran گروه بهداشت عمومی، دانشکده علوم پزشکی اسدآباد، اسدآباد، ایران