fa بررسی نابرابری توزیع منابع بخش سلامت با استفاده از ضریب جینی و منحنی لورنز (مطالعه موردی استان سیستان و بلوچستان در دوره‌ی زمانی پنج ساله) پزشکی اجتماعی Sicial Medicine توصیفی Descriptive <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> یکی از مهمترین اهداف نظام‌های سلامت برابری در دسترسی به خدمات سلامت و توزیع عادلانه منابع این بخش است. هدف این پژوهش سنجش نابرابری توزیع منابع انسانی، بهداشتی و درمانی در بین ۱۴ شهرستان‌ استان سیستان و بلوچستان است.<span style="font-family:BZarBold"></span><br> <strong>مواد و روش‌ کار:</strong> مطالعه ﺣﺎﺿﺮ از ﻧﻮع ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﮐﺎرﺑﺮدی است ﮐﻪ ﺑﻪ روش ﺗﻮﺻﯿفی-تحلیلی اجرا شد. سنجش نابرابری در توزیع منابع بخش سلامت با توجه به عواملی مانند تعداد پزشکان (پزشک عمومی، داروساز و دندانپزشک)، پزشک متخصص، پیراپزشکان، بیمارستان، تخت فعال، آزمایشگاه و داروخانه صورت گرفت. دادهﻫﺎی مورد نیاز از سالنامه‌های آماری استان جمع آوری شد و برای سنجش نابرابری از ضریب جینی و منحنی لورنز استفاده گردید. تحلیل داده‌ها و رسم نمودارها با استفاده از نرم افزار R انجام شد.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> بر اساس نتایج در طول پنج سال مورد مطالعه، تعداد پزشکان، پزشک متخصص، بیمارستان و تخت فعال به ازای هر ده هزار ﻧﻔﺮ در سال ۱۳۹۸ در مقایسه با سال ۱۳۹۳ افزایش یافته است و برای سایر شاخص‌های سلامت افزایش قابل توجهی مشاهده نگردید. متوسط ضریب جینی برای پزشکان، پزشک متخصص، پیراپزشکان، بیمارستان، تخت فعال، آزمایشگاه و داروخانه به ترتیب برابر ۱۰۶/۰، ۳۲۴/۰، ۱۳۲/۰، ۳۱۷/۰، ۳۳۶/۰، ۱۲/۰ و ۲۹۹/۰ به‌دست آمد. بیشترین نابرابری در توزیع مربوط به پزشک متخصص و تخت فعال و کمترین نابرابری در توزیع، مربوط به پزشکان و آزمایشگاه‌ها است.<br> <strong>نتیجه‌گیری: </strong>با توجه به یافته‌های پژوهش، ضرایب جینی برای پزشک متخصص و تخت فعال در سال ۱۳۹۸ نسبت به سال ۱۳۹۳ به طور قابل توجهی کاهش یافته است ولی همچنان نابرابری در توزیع این دو شاخص زیاد است. در سایر منابع نیز روند کاهشی محسوسی در ضریب جینی مشاهده نشد. لذا پیشنهاد می‌شود علاوه بر حفظ پزشکان متخصص و سیاست افزایش آن‌هـا جهت کاهش نابرابری در توزیع پزشک متخصص، منابع فیزیکی سـلامت (ماننـد بیمارسـتان، تخت فعال و داروخانه) در شهرستان‌ها به نحو مقتضی توزیع شود.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Objective(s):</strong> One of the most important goals of health systems is to provide equal access to health care services and fair distribution of their indicators. The aim of this study was to evaluate the inequality in access to human resources, health care, and hygienic services in 14 cities of Sistan and Baluchestan province.<span dir="RTL" style="background:white" lang="FA"></span><br> <strong>Methods:</strong> This was a descriptive study. Unequal access to health care services was assessed according to several items such as the number of physicians (general practitioner, pharmacist, and dentist), specialist physicians, paramedics, hospitals, active beds, laboratories, and pharmacies. The data was collected from the statistical yearbooks of the province. The Gini coefficient and Lorenz curve were the criteria to measure inequality. Data analysis and visualizations are performed in R software.<br> <strong>Results:</strong> Based on the five years studied (2014-2019), the number of physicians, specialist physicians, hospitals, and active beds per ten thousand persons in 2019 has increased compared to 2014. There was no significant increase in other measures. The mean Gini coefficient for physicians, specialists, paramedics, hospitals, active beds, laboratories, and pharmacies was 0.106, 0.324, 0.132, 0.317, 0.336, 0.12, and 0.299, respectively. The highest rate of unequal access was related to specialist physicians and active beds. Furthermore, the lowest rate was related to physicians and laboratories.<br> <strong>Conclusion</strong>: Gini coefficients for specialist physicians and active beds in 2019 compared to 2014 have decreased significantly over time. However, inequality in the distribution of these two health indicators was high. For other measures there were no significant decrease in the Gini coefficient. Thus, the finding suggests that the policy, by which the number of specialist physicians and physical resources of health (such as hospitals, active beds, and pharmacies) were increased, should be continued.</div> <span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span> ﺿﺮیب ﺟﯿﻨﯽ, منابع ﺳﻼﻣﺖ, ﻣﻨﺤﻨﯽ ﻟﻮرﻧﺰ, نابرابری. Gini coefficient, Health resources, Inequality, Lorenz curve. 227 236 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1200-1&slc_lang=fa&sid=1 Azadeh Mojiri آزاده مجیری amojirii@uoz.ac.ir 100319475328460018569 100319475328460018569 Yes Faculty of Science, University of Zabol, Sistan and Baluchestan, Iran دانشکده علوم پایه، دانشگاه زابل، سیستان و بلوچستان، ایران Kambiz َََAhmadi کامبیز احمدی K.Ahmadi@sku.ac.ir 100319475328460018570 100319475328460018570 No Faculty of Mathematical Sciences, Shahrekord University, Chaharmahal and Bakhtiari, Iran دانشکده علوم ریاضی، دانشگاه شهرکرد، چهارمحال و بختیاری، ایران