fa دسترسی جغرافیایی به مراکز آزمایشگاهی تشخیص پزشکی کشور: مطالعه موردی شهر قم توصیفی Descriptive برنامه ریزی برای توزیع عادلانه خدمات تشخیصی و درمانی، یکی از اهدف عمده سیاستگذاران نظام سلامت است. در این راستا مطالعه ای تحت عنوان &quot;طراحی مدل دسترسی جغرافیایی به مراکز آزمایشگاهی تشخیص پزشکی کشور ایران&quot; اجرا شد. جزئیات روش شناسی و طراحی مدل مذکور در مقالات دیگری ارائه شده و مقاله حاضر به دستاوردهای استفاده از این مدل در شهر قم پرداخته است. واحدهای تحت مطالعه شامل آزمایشگاه های تشخیص پزشکی مستقر در داخل محدوده شهر قم بودند. تحلیل داده ها توسط Spatial analysis در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و با نرم افزار ArcGIS انجام شده است. شهر قم در زمان مطالعه حاضر، دارای 53 آزمایشگاه بوده که 25 مورد بصورت مستقل (خارج از بیمارستان و درمانگاه) بودند. مکان یابی آزمایشگاه ها با استفاده از مدل دسترسی جغرافیایی انجام شده و مجموع مساحت زمین هایی که دارای ارزش بسیار مطلوب تا نسبتا نامطلوب جهت استقرار آزمایشگاه های مستقل جدید در شهر قم بودند، حدود 7306 مترمربع برآورد شد که امکان احداث حدود 35 آزمایشگاه مستقل جدید - در راستای توسعه افقی شهر- را در مکان های مناسب مقدور می نماید. مکان یابی آزمایشگاه های جدید تشخیص پزشکی با استفاده از مدل دسترسی جغرافیایی، برای بسیاری از شهرها مقدور است اما نتایج مطالعه باید توسط بازدیدهای میدانی و نظرات کارشناسان بومی با واقعیات شهر انطباق یابد زیرا مسائل حقوقی و اقتصادی از عوامل تاثیر گذار بر امکان استفاده از مکان های پیشنهادی خواهد بود. Objective (s): One of the major goals of policy makers is planning for facilitating population access to health services. In this regard, the study entitled &ldquo;modeling geographical access to medical laboratory services in Iran&rdquo; was conducted and the detailed methodology and geographical accessibility model were reported. The present article is a case study of the application of the&nbsp; model in Qom, Iran.<br> Methods:<br> The study units included medical laboratories located within the city borders. Data were analyzed using Geographic Information System (GIS). Spatial analysis performed using the ArcGIS software.<br> Results:<br> There were 53 medical laboratories including 25 laboratories outside of hospitals and clinics in Qom. According to the model of geographical access to medical laboratory services, the sites for new laboratories were identified for Qom. The model indicated that an estimation of 7306 square meters - in the horizontal expansion of the city- for possible establishment of 35 new medical laboratories outside of the hospitals and clinics is required.<br> Conclusion:<br> It is possible to use the geographical accessibility model for site selection in many cities, but the accuracy of selected sites should be confirmed with field visits and opinions of local experts, because some factors such as economic and legal issues influences the possibility of the usage of proposed lands. دسترسی جغرافیایی, آزمایشگاه تشخیص پزشکی , برنامه ریزی کاربری اراضی شهری, مکان یابی, سیستم اطلاعات جغرافیایی, شهر قم, ایران Geographical accessibility, Medical Laboratory, Urban land use planning, Site selection, Geographical Information Systems (GIS), Qom city, Iran 259 279 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-10-155&slc_lang=fa&sid=1 Jila Sadighi ژیلا صدیقی 10031947532846005632 10031947532846005632 Yes Health Metrics Research Center, Institute for Health Sciences Research, ACECR, Tehran, Iran Ali Hosseini علی حسینی 10031947532846005633 10031947532846005633 No Department of Geography and Urban Planning, University of Tehran, Tehran, Iran Kazem Mohammad کاظم محمد 10031947532846005634 10031947532846005634 No Department of Epidemiology and Biostatistics, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran Saeed Mahdavi سعید مهدوی 10031947532846005635 10031947532846005635 No Reference Health Laboratories Research Center, Ministry of Health and Medical Education, Iran Siamak Mirab Samiee سیامک میراب سمیعی 10031947532846005636 10031947532846005636 No Reference Health Laboratories Research Center, Ministry of Health and Medical Education, Iran Nooshafarin Safadel نوش آفرین صفادل 10031947532846005637 10031947532846005637 No Reference Health Laboratories Research Center, Ministry of Health and Medical Education, Iran Vahid Banaei وحید بنایی 10031947532846005638 10031947532846005638 No Deputy of Architecture & Urban Planning, Ministry of Roads and Urban Development, Iran Rahele Rostami راحله رستمی 10031947532846005639 10031947532846005639 No Health Metrics Research Center, Institute for Health Sciences Research, ACECR, Tehran, Iran Fatemeh Feizi فاطمه فیضی 10031947532846005640 10031947532846005640 No Bureau of Laboratories, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran Ali Saberi علی صابری 10031947532846005641 10031947532846005641 No Bureau of Laboratories, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran Marzieh Jafari ‌ مرضیه جعفری 10031947532846005642 10031947532846005642 No South Tehran Health Network, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran