fa طراحی و روان سنجی ابزار سنجش سواد سلامت نوجوانان توصیفی Descriptive سواد سلامت عموما به معنای توانایی افراد برای دسترسی به اطلاعات سلامت و استفاده از آن به منظور تصمیم‌گیری مناسب در زمینه حفظ و ارتقای سلامت است. طراحی ابزار برای سنجش سواد سلامت اخیرا محققان را در سراسر دنیا به خود مشغول ساخته است و به رغم مطالعات گسترده در رابطه با سواد سلامت بالغان، به سواد سلامت نوجوانان کمتر توجه شده‌است. این مطالعه اولین تلاش برای طراحی و روان سنجی ابزاری برای سنجش سواد سلامت نوجوانان ایرانی بود که در دو بخش کیفی و کمی به اجرا درآمد. در مرحله اول، بر اساس داده‌های بدست آمده از یک مطالعه کیفی با 67 نوجوان 15 تا 18 ساله و مرور گسترده ادبیات موجود بانک سوالات اولیه شامل 104 گویه در زمینه سواد سلامت طراحی گردید که با بررسی مجدد توسط گروه تحقیق تعدادی از گویه ها به دلیل پراکندگی و ارتباط کمتر با موضوع حذف شدند. روایی محتوا و روایی صوری ابزار مقدماتی (شامل 81 گویه) توسط گروهی از متخصصان و مصاحبه با نوجوانان ارزیابی شد. پس از بررسی روایی محتوا و اعمال اصلاحات توصیه شده، تعداد عبارات ابزار به 47 عبارت کاهش یافت. سپس با استفاده از یک مطالعه مقطعی بر روی 582 نفر از دانش آموزان دبیرستانی در 5 منطقه آموزش و پرورش در شهر تهران که به صورت تصادفی انتخاب شده بودند، پایایی (همسانی درونی و ثبات ابزار)، روایی و تحلیل سازه ابزار مورد سنجش قرار گرفت. در تحلیل عاملی اکتشافی 44 گویه در 8 عامل بارگذاری شدند که در مجموع بیانگر 55/06 درصد تغییرات مشاهده شده بودند. میزان ضریب آلفای کرونباخ برای برای هریک از عوامل قابل قبول بود. آزمون مجدد پرسشنامه با فاصله دو هفته نیز ثبات پرسشنامه را تایید کرد. پرسشنامه نهایی با 44 عبارت در 8 حیطه شامل دسترسی، خواندن، درک، ارزیابی، استفاده، ارتباط، خود کارآمدی و محاسبه به عنوان ابزاری روا و پایا برای سنجش سواد سلامت نوجوانان تایید شد. <strong>Objective (s):</strong> Health literacy usually <a name="OLE_LINK81">refers to </a><a name="OLE_LINK134"></a><a name="OLE_LINK131">personal competencies for access to, process and use of health information and services to make sound decisions and maintain good health</a>. The aim of this study was to develop and evaluate the psychometric properties of <a name="OLE_LINK6">Health Literacy Measure for Adolescents (HELMA).</a><br> <strong>Methods:</strong> This study consisted of two qualitative and <a name="OLE_LINK53"></a><a name="OLE_LINK42">quantitative </a>phases. In the qualitative part, in-depth interviews with 67 adolescents aged 15-18 were performed to generate initial item pool. Then content validity and face validity of items were assessed through expert panel review and <a name="OLE_LINK9">interview </a>with adolescents. In quantitative part, to describe psychometric properties of the scale, validity, reliability (internal consistency and test-retest) and factor analysis were assessed.<br> <strong>Results:</strong> In qualitative stage, an item pool with 104 items was generated which after content validity decreased to 47 items. In quantitative part, 582 adolescents aged 15-18 participated in the study with mean age 16.2 year. 51.2% of participants were females. In principal component factor analysis, 8 factors loaded that accounted for 55.06% of observed variance. Reliability has been approved by &alpha;=0.93 and test-retest of the scale with 2-weeks intervals indicated an appropriate stability for the scale (ICC=0.93). Final questionnaire had been approved with 44 items in eight domains of <a name="OLE_LINK129"></a><a name="OLE_LINK128">gain access to, reading, understanding, </a><a name="OLE_LINK52"></a><a name="OLE_LINK51">appraise</a>, use, communication, self- efficacy and numeracy.<br> <strong>Conclusion:</strong> The Health Literacy Measure for Adolescents (HELMA) is a valid and reliable instrument for measuring health literacy of adolescents aged 15-18 that can evaluate different level of functional, interactive and critical health literacy in adolescents.<br> &nbsp; سواد سلامت, نوجوانان, روان سنجی, پرسشنامه Health Literacy, Adolescent, Measurement development, Iran 404 410 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-10-143&slc_lang=fa&sid=1 Shahla Ghanbari شهلا قنبری 10031947532846008286 10031947532846008286 No School of Health, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Ali Ramezankhani علی رمضانخانی 10031947532846008287 10031947532846008287 Yes School of Health, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Yadollah Mehrabi یداله محرابی 10031947532846008288 10031947532846008288 No School of Health, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Ali Montazeri علی منتظری 10031947532846008289 10031947532846008289 No Health Metrics Research Center, Iranian Institute for Health Sciences Research, ACECR, Tehran, Iran مرکز تحقیقات سنجش سلامت، پژوهشکده علوم بهداشتی جهاد دانشگاهی، تهران، ایران