fa تاثیر آموزش جنسی مبتنی بر نظریه شناختی اجتماعی زوجین بر خودکارآمدی جنسی زنان در دوران یائسگی؛ یک مطالعه نیمه تجربی سلامت باروری Reproductive Health مطالعه نیمه تجربی Quazi Experimental <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه: </strong>عملکرد جنسی در تعامل پیچیده با عوامل محیطی، اجتماعی، روانشناختی و جسمی است. فراوانی اختلال عملکرد جنسی در زنان یائسه بالا است، از آنجا که خودکارآمدی جنسی یکی از عواملی است که بر عملکرد جنسی اثر می گذارد،&nbsp; نیاز به یک مدل مداخله ایی بود که با سازه های آن بتوان خودکارآمدی را تحت تاثیر قرار داد. اما حضور همسران نیز کمک کننده به نظر می رسید هدف از مطالعه ی حاضر تعیین اثر آموزش مبتنی بر نظریه شناختی اجتماعی زوجین بر خودکارآمدی جنسی زنان یائسه بود.<br> <strong>مواد و روش کار:</strong> مطالعه نیمه تجربی و به صورت موازی بود. شرکت کنندگان&nbsp; شامل۷۰ زوج از زنان یائسه مراجعه کننده به ۶ مرکز جامع سلامت از شهر قم بودند. نمونه گیری از نوع در دسترس بود. زنان یائسه واجد شرایط در مطالعه حاضر به همراه همسران در یک گروه مداخله (۳۵ زوج)تحت آموزش مبتنی بر نظریه شناختی اجتماعی ۶ جلسه ۹۰ دقیقه ایی هفته ایی یکبار به مدت ۶ هفته و گروه کنترل (۳۵ زوج) در یک جلسه با آموزش تغذیه، فعالیت بدنی، کنترل وزن و فشار خون قرار گرفتند. داده ها از طریق اطلاعات دموگرافیک و پرسشنامه ی خودکارآمدی جنسی تنها برای زنان یائسه در قبل، بلافاصله و دو ماه پس از مداخله تکمیل شد و با استفاده از آزمون‌های تی مستقل، کای اسکوئر، دقیق فیشر و اندازه‌گیری‌های مکرر آنالیز واریانس دوطرفه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.<span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin""></span><br> <strong>یافته ها: </strong>قبل از مداخله میانگین نمره خودکارآمدی جنسی در گروه مداخله و گروه کنترل بود که تفاوت معنادار نداشتند. بلافاصله بعد از مداخله میانگین نمره خودکارآمدی جنسی در گروه مداخله و کنترل بود که تفاوت معنی دار داشتند. دو ماه پس از&nbsp; مداخله میانگین نمره خودکارآمدی جنسی در گروه مداخله و کنترل بودکه بین دو گروه اختلاف معنی دار بود. نتایج نشان داد که در پیگیری ها متغیر زمان، گروه و زمان و گروه تفاوت معنی دار داشتند.<span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin""></span><br> <strong>نتیجه گیری: </strong>مداخله آموزشی جنسی مبتنی بر نظریه شناختی اجتماعی بر خودکارآمدی جنسی زنان یائسه در شهر قم که به همراه همسران خود در جلسات آموزشی شرکت کرده بودند، اثر گذار بود و بعد از ۶ جلسه آموزش، بلافاصله و دو ماه بعد روند افزایشی را بر خودکارآمدی جنسی زنان داشت. انتظار می رود در مطالعات بعدی خودکارآمدی جنسی مردانی که با همسر تحت آموزش قرار می گیرند، ارزیابی شود.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Objective(s):</strong> Sexual function is influenced by a complex interplay of environmental, social, psychological, and physical factors. The prevalence of sexual dysfunction in postmenopausal women is significant. Given that sexual self-efficacy is a key factor affecting sexual function, there is a need for an effective and sustainable intervention model. Additionally, involving spouses in educational sessions seems helpful. Therefore, the aim of this study was to determine the effect of couples&rsquo; education based on social cognitive theory on postmenopausal women&rsquo;s sexual self-efficacy.<br> <strong>Methods:</strong> This study was a parallel quasi-experimental one. Participants included 70 couples, comprising postmenopausal women visiting six comprehensive health centers in Qom city. Convenience sampling was employed. Eligible postmenopausal women and their spouses were assigned to an intervention group (35 couples) that participated in training based on social cognitive theory, which consisted of six 90-minute sessions conducted weekly over six weeks. The control group (35 couples) attended a single session covering nutrition, physical activity, weight management, and blood pressure education. Data were collected through demographic information and a sexual self-efficacy questionnaire, which was administered exclusively to postmenopausal women before the intervention, immediately after, and two months post-intervention. Statistical analysis was performed using independent t-tests, chi-square tests, Fisher&#39;s exact tests, and repeated measures two-way ANOVA.<br> <strong>Results: </strong>Before the intervention, the mean sexual self-efficacy score was (51.07 &plusmn; 6.31) for the intervention group and (52.93 &plusmn; 5.48) for the control group, with no significant difference observed between them. Immediately after the intervention, the mean sexual self-efficacy score in the intervention group increased to (84.78 &plusmn; 5.30), while the control group scored (50.51 &plusmn; 6.02), indicating a significant difference between the two groups. Two months post-training, the mean sexual self-efficacy score for the intervention group rose to (95.14 &plusmn; 5.99), compared to (54.72 &plusmn; 5.86) for the control group, again showing a significant difference. The results indicated that the variables of time (P=0.01), group (P=0.007), and the interaction between time and group (P=0.001) demonstrated significant differences.<br> <strong>Conclusion: </strong>The educational intervention based on social cognitive theory was effective in enhancing the sexual self-efficacy of postmenopausal women in Qom who participated in the training sessions with their husbands. After completing six training sessions, both immediately and two months later, there was a noticeable increase in the sexual self-efficacy of these women. Future studies are encouraged to evaluate sexual self-efficacy in men who undergo training alongside their spouses.</div> تئوری شناختی اجتماعی؛ زنان یائسه؛ همسران؛ خودکارآمدی جنسی Social cognitive theory, Postmenopausal women, Spouse, Sexual self-efficacy 0 0 http://payeshjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-2300-1&slc_lang=fa&sid=1 Mansoureh Jamshidimanesh منصوره جمشیدی منش jamshidimanesh@yahoo.com 100319475328460039248 100319475328460039248 No Department of Reproductive Health and Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مامایی و بهداشت باروری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Ata Torkamani عطا ترکمانی l.haghverdi70@gmail.com 100319475328460039249 0009-0000-4421-7517 Yes School of Nursing and Midwifery, Iran University Medical and Sciences, Tehran, Iran دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران